Makale yüzeyleri imalat ı ve gaz taraf ı nda ortaya ç ı kacak bas ı nç düşümleri de göz önüne alınarak bu masraflar ı n elde edilecek ilave buhar miktar ı için rantabl bir çözüm olup olmadığ ı na karar verilmelidir. Tipik bir AIBK, gaz tCırbininin çal ı şması ile direkt olarak ve yakından ilgili olup, ürettiği buhar debisini kolayca kontrol alt ı nda tutamamaktad ı r. Yani, AIBK'ları konveksiyon ı s ı transferi şekliyle çal ı şan ısı değiştiricileri olup, buhar türbini ç ı k ı ş gazı özelliklerine göre hareket ederler. Gaz türbinleri genel olarak, içindeki yanma havas ı nın oksijen miktar ı nın az bir yüzdesini kullandıklarından, türbin çıkış ı ndaki sıcak gaz içerisinde, Al BK'da daha fazla buhar üretmek için ilave bir yanma yapacak ve kullanmaya müsait bir oksijen miktarı bulunmaktadır. "İlave Yakmalı" bir AIBK, genel olarak 980 °C civar ı nda bir s ı caklıkta çal ı ş ı r. Türbin çık ı ş gaz ı , aslında önı s ı t ı lmış bir yanma havas ı olduğundan, "İlave Yakmal ı " AIBK'da kullan ı lacak ilave yak ı t, aynı miktardaki ilave buhar üretimini temin edecek konvansiyonel tip kazanlarda kullanılacak yak ı t miktarına nazaran daha düşüktür. Genel olarak, "İlave Yakmal ı " olmayan bir AIBK'e nazaran, "İlave Yakmalı" bir AIBK'da meydana gelen buhar üretimi, yak ı t ı n Alt ls ı Değerine bağl ı olarak, %100'e yak ı n bir verimdedir. İlave buhar üretimi için gerekli olan ilave yak ı t sarfiyatı , aynı miktar buharı üretecek doğal gazla çalışan bir buhar kazanın ı n kullanacağ ı doğal gaz miktarından %1 0- 20 daha azd ı r. "İlave Yakmal ı " bir AIBK aslında konvektive bir cihazd ı r ve konstrüksiyonu "İlave Yakmal ı " olmayan bir AIBK ile ayn ı d ı r. Ancak "İlave Yakmal ı " bir AIBK'nın en büyük özelliği ve avantajı, buhar üretimi gazı türbinin ç ı kış gaz ı debi ve sıcakl ı ğ ı na mutlak bir şekilde bağl ı olmadan, sadece yak ı c ı n ı n kapasite ve kabiliyetine bağl ı olarak, gerekli buhar ı üretebilmesidir. Düşük bir "Güç/lsı Enerjisi" oran ı na ihtiyaç gösteren bazı uygulamalar, türbin ç ı k ı ş gaz ı nı ön-ıs ı tmal ı yanma havas ı olarak tam-yanmal ı AIBK'larda kullan ı rlar. Tam yanmalı AIBK, baca gaz ı nda ayn ı miktarda oksijen mevcut olan normal yanma haval ı bir buhar kazanı olarak da tarif edilebilirler. Bir AIBK, asl ı nda türbin çıkış gazın ı yanma havas ı olarak kullanan bir buhar kazan ı olarak düşünülebilir. Tam-yanmal ı Doğal Goz Dergisi 100 bir AIBK'dan (%1 O fazla hava) elde edilen buhar miktar ı , ilave yanmalı olmayan bir AIBK'na kıyasla beş kat ı na kadar olabilir. Ayn ı miktarda ilave buharı üreten konvansiyonel ve normal yanma haval ı buhar kazan ı na nazaran, ön-ıs ı tmal ı yanma havas ı kullanan bir AIBK %7.5-8 civar ı nda daha az bir yak ı t sarfiyat ı na ihtiyaç gösterir. Aşağ ı daki Tablo-1, muhtelif buhar üretim debilerinde, ilave-yanmasız, ilave yanmalı ve tam yanmalı AIBK'larının GHY (Güce Harcanan Yakıt) parametlerini 2MW, SMW ve 1 O MW güçlerinde üç ayrı tipik gaz türbini için göstermektedir. Kojenerasyon Ne Zaman Düşünülmeli ? Kojenerasyon sistemleri, aşağıdaki uygulamalarda düşünülmelidir: a) Yeni endüstriyel ve/veya ticari binalar ve/veya ticari binalar ve işletmeler kurulduğunda, b) Mevcut endüstriyel ve/veya ticari bina ve tesislere büyük ölçüde ilaveler ve moder·nleştirme projeleri uygulandığında, c) Mevcut bir buhar üretim tesisinin modernleştirilmesi, kapasitesinin art ı rılmas ı , veriminin yükseltilmesi veya daha s ı kı çevre emisyon kurallar ı na uyma gerekliliği başgöster diğinde d) Yak ı t ve enerji birim fiyatlarında gözle görülen büyük bir art ı ş olduğunda. Yeni endüstriyel tesisler, mevcut sistemlerin geniş çapta büyüme projeleri ve devamlı çalışmaları gereken ve fazla proses ı sıs ı ihtiyac ı olan mevcut iş yerlerinin reha bilitasyonları esnasında, daha doğrusu öncesinde, kojenerasyon sistemlerine geçiş muhakkak düşünülüp değerlendirilmelidir. Bu durumlarda kojenerasyon sistemleri, elektrik gücünün dışarıdaki dağ ı t ı m şirketlerinden satın al ı nacağı ve ısı (genellikle buhar) enerjisinin de fabrika s ı nırları içerisinde konvansiyonel yollardan temin edileceği varsay ı mlar ı ile mukayese edilmelidir. Mevcut dağıtı m şebekelerinden sat ı n alınan elektrik enerjisinin fiyatı, fiyat artış trendleri, kalitesi (voltaj, kesilmeler. . . ) gibi faktörler de kojenerasyon sistemlerinin tercih edilmesinde sebep oluşturabilirler. Bazen, elektrik kesintilerinden ötürü görülen üretim kayıpları ciddi boyutlara ulaşmaktad ı r. Kojenerasyon sistemi, mevcut buhar üretim tesislerinin büyültülmesi düşünüldüğünde, bu sistem için zaten bir bak ı m ve işletmeci grup mevcutolduğundan, yeni bir işletme masrafı getirmez. Ocak-Şubat '98 Sayı 54
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=