Makale Mevcut buhar üretim tesisini büyültme yerine bir kojen sistem inşaatındaki ilk yatırım fazlalığı, çok daha ucuza üretilen elektrik enerjisinin sağladığı mali avantajlarla kısa zamanda karşılanır. Güvenilir güç kaynağına olan ihtiyaç, elektrik enerjisini kendinizin üretmesi ile çözülmüş olup, mevcut dağıtım şirketi size yedekte destek vermek üzere düşünülecektir. Mevcut bir buhar üretim tesisini olduğu gibi muhafaza etmek ve onun yanına yeni bir GT-AIBK kombinasyonu inşa etmek, gerekli ısı kaynağına da yedek destek temin etmek bakımından uygun görülebilir. Kojenerasyon sistemlerinin bir avantajı da fazla üretilen elektrik enerjisini ya dağıtım şirketine ya da Otopodüktör Şirketinin diğer üyelerine satarak ortaya çıkabilir. Şöyle ki, bir endüstriyel tesisteki ısı enerjisi ihtiyacı normalden fazla olabilir (tekstil, kağıtendüstrileri gibi...) ve kurulacak kojenerasyon tesisi bu enerji ihtiyacını karşılayacak boyutta seçilirse, üreteceği elektrik enerjisi, endüstriyel tesisin ihtiyacından fazla olabilir. Bu fazla elektrik enerjisi, ihtiyacı olan komşu firmalara veya dağıtım şirketlerine ücret karşılığında satılabilir. Bilhassa üye firmalara satılan enerji, dağıtım şirketlerinin istedikleri fiyattan daha düşük, fakat kojenerasyon sistemi sahibinin maliyetinden daha fazla olabileceği için, her iki taraf için çok avantajlı ve ekonomik bağlantılar ortaya çıkabilir. Ülkemizde bunun örnekleri mevcuttur. Bi r Kojenera landırılmasın s d yao n D i S k i k sat t e e m Ain l ı i n na c Saekç Hi mui snudsela vr Bir kojenerasyon sisteminin verimi, türbin çıkış ge : a zBıondyuatki enerjinin geri kazanım miktarı ile doğru orantılıdır demiştik. Kojenerasyon sistemini değerlendirirken, bu enerji geri kazanım olayını en yüksek boyutlara çıkarmak yolları araştırılmalıdır. Bu yüzden, buharı kullanacak olan prosesin (fabrika veya tesis bölümü) buhar ihtiyacı en azından, elektrik üretmek üzere kurulacak olan kojenerasyon sisteminin üreteceği buharı alabilecek şekilde olmalıdır. Eğer böyle olmazsa, kojenerasyon sisteminden elde edilen ısı enerjisinin bir kısmı kullanılmayacağından, toplu olarak bu sistemin yanlış optimizasyonu, yani kojenerasyon sisteminin ürettiği tüm elektrik ve ısı enerjisinin tam kapasitede ihtiyaca uymaması gibi bir durumla karşılaşılabilir. Bu yüzden, kojenerasyon sistemlerini boyutlandırırken, Doğal Gaz Dergısi 101 elektrik güç ve ısı enerjileri yük (ihtiyaç) eğrilerini tespit etmek oldukça önemlidir. Üretim ve ihtiyaç optimizasyonundaki güçlük ve onun çözümü, problemin nereden kaynaklandığına bakılarak bulunabilir. "İlave Yanma"sız bir AIBK bu konuda iyice araştırılmaladır, çünkü daha önce de söylendiği gibi, üretilen ısı enerjisi miktarı tamamen türbin çıkış gazı miktarı ve sıcaklığı ile ilgilidir. Burada iki problemden biri ile karşılaşılabilir: a) Elektrik üretimi yeterlidir. i) lsı enerjisi• yeterli gelmemektedi r. Çözüm: 1- Mevcut buh'ar kazanları destek verebilir veya 2- AIBK'da "İlave Yanma"lar temin edilerek kapasite artımına gidilerek ihtiyaç karşılanabilir. ii) lsı enerjisi ihtiyaçdan fazla gelmektedir. Çözüm: 1- Fazla ısı enerjisi komşu fabrika veya binalarda satılabilir. 2- Sahte buhar kondensörü ile bu fazlalık verimsiz bir şekilde absorbe edilir. 3- Gaz türbinine kapasite artırımı için buhar enjekte edi I i r. 4- Bir damper ile türbin baca gazının fazlası dışarı atılır. 5- Mevcut binaların kışın ısıtılmasında, yazın da "Absorpsiyonlu Soğutma Grupları"nda klima sistemlerine gerekli soğuk suyu temin etmekte kullanılabilir. Bu kombinasyon, müthiş bir sistem verimliliği yaratır. Bu konu, başka bir makalede ayrıca değerlendirilecektir. b) lsı Enerjisi Üretimi Yeterlidir. Çi)öEzleükmt:rik Enerjisi Yeterli Gelmemektedir. Bağlı bulunulan dağıtım şirketlerinden ihtiyaç kadar alınır. ii) Elektrik Enerjisi Üretimi Fazla Gelmektedir. Çözüm: 1 - Bağlı bulunulan dağıtım şirketlerine satılabilir. 2- Daha da iyisi, ihtiyacı olan komşu tesislere satılabilir. Bütün bu değişik şartların birer mali ve ekonomik karşılaştırılması yapılmalı v� çözüm ona göre belirlenmel idir. Ocak-Şubat '98 Sayı 54
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=