amonyak yerine doğal gaz kullanılmaya başlanmıştır. Tablo l'den ele görüldüğü üzere 1991 yılına kadar elektrik üretimi ve özel konumundaki birkaç teşekkülün iihtiyacı bütün gaz alım taahütlerimizi karşılamaktadır. 1989 yılında önce ana hat civarındaki büyük sanayi kuruluşlarında ve organize sanayi bölgelerinde ve 1990 yılının ikinci yarısından önce İstanbul ve Ankara'da gazın ısınma amacıyla büyük ölçüde kullanılması beklenmemektedir. Tablo 2'de ise Türkiye'deki hedeflenen ve Avrupa'daki gerçek sektöre! bazdaki kullanım oranları karşılaştırılmaktadır. Tablo 2 Sektörleritibari İle Gaz Kullanım Oranları Elektrik Gübre Sanayi Konut ve Ticari TÜRKİYE 1997-2011 AVRUPA 1984 %46.8 % 1-25 % 11.6 - % 15 % 39-30 %26 % 60-45 Türkiye Avrupa ile karşılaştırıldığında daha önce ele belirtilen sebeplerden dolayı sanayideki gaz tüketimi diğer sektörlere göre yüzde olarak en düşük seviyede kalacaktır. c) Doğal gaz alımlarında yapılan anlaşma şekilleri S.S.C.B. ile yapılan anlaşmaya göre taahütümüzün %30'u Amerikan doları, %70'i ise hizmet ve Türkiye'den alınacak mamül ihracatı ile karşılanacaktır. Cezayirve Libya ile yapılacak anlaşmaların da yine aynı çerçeve ve düşüncede olacağı tahmin edilmektedir. d) Doğal gazın yapısından dolayı avantajları -Daha önce ele belirtildiği üzere dağıtımın borularla kullanım yerine kadar yapılması, -Çok temiz olması ve özeliklerinin sabit kalması, - Çevreyi kirletmemesi, - Proseste kontrol edilmesinin kolay olması , -Yanmanın kolayca sağlanmasıdır. 2. DOĞAL GAZIN ENDÜSTRİYE ETKİSİ Kısaca değindiğimiz noktalar ışığında doğal gazın Türk sanayiine olan etkileri, a) Direkt, b) Dolaylı olmak üzere iki ana bölüme ayrılabilir. 2.1. DİREKT ETKİLERİ Doğal gaz getirilmesinde, depolanmasında, altyapının inşaa edilerek gazın dağıtılmasında ve yakılarak kullanılmasında katkısı olan sanayi kuruluşlarının faaliyetlerini direkt olarak etkileyecekt ir. Kendilerine yeni bir pazar doğacak olan kuruluşlar şunlardır: • Ekonomimizdeki rolü, sanayi kuruluşları kadar önem taşıyan, doğal gazın getirilmesinde, dağıtım için altyapı tesisinde rol alan inşaat ve taahüt sektörü; • İnşaat sektörü ne malzeme verecek olan boru, vana, fittings, armatür, detantör ve sayaç üreticileri; • Doğal gazın yakılarak kullanımını sağlayan brülör, fırın, kazan, soföen, kat kaloriferi, ısıtıcı üreticileri; Bahsi geçen sanayi kollarına doğal gazın etkisi ele aşağıda belirtildiği şekilde olacaktır: • Yeni yatırımlara girme veya mevcut tesislerin tevsi, modernizasyon, yenileme, kalite düzenleme ve entegrasyonu yönünde imkanlar doğacaktır. • Yabancı firmalar ile işbirliğ i artacak, muhtemel ortak yatırımlar ve lisans anlaşmaları ile kapital, teknoloji, bilgi transferi sağlanacaktır. * Genelde ısı sektörü hareketli bir devreye girecekve dinamik bir ortam doğacakt ı r. Yeni firmalar piyasaya girecek, rekabet artacaktır. Mevcut ürünlerde daha rasyonel bir imalata gidilecek, kalite yükselecek ve ürünlertip ve model bakımından çeşitlenecektir. • Fanl ı brülörlerin yanında, diffüzyon alevli brülörler, atmosferik brülörler, reküperativ brülörler ve regenerativ brülörlere talep başlayacaktır. Doğal gazın temiz olma, kolayca yanma, sistemde kolay kontrol edilebilme özelliği bu tip brCılörlerde ortaya çıkacaktır. • Kazanlarda karşı basıncı yüksek ve cbha randımanlı dizaynlara geçiş mümkün olacak. baca gazından faydalanılarak ekononıizer kullanımına önem verilecektir. Doğal gazla çalışan şofbenler ve atmosferik kazanlar ile hem sıcak su 17
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=