Yeraltı Boru ve Kablolarını Tayin Etme Prensibi Özergen ERYÖNER 1933 yılında Konya'da doğdu, orta ve lise öğrenimini izmir'de yaptı . 1965 yılında İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi'nden mezun oldu. Bir yıl müddetle, A.8.0.'de uzaktan kumanda sistemleri üzerinde ihtisas yaptı. Demiryollarında kurduğu C.T.C. Labratuvarı'nda yaptığı araştırma ve çalışmalardan dolayı, İstanbul Sanayi Odası'nın 1967 yılı Sanayi ödülünü kazandı. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Sırasıyla Haydar Paşa-Ankara Demiryolu Sinyalizasyonu, Seydişehir Alümünyum Tesisleri ve TRSSCB Doğal Gaz Boru Hattı inşaatlarının şantiye yöneticiliklerinde bulundu. Halen Alarko, Alsim, Doğal Gaz Müessesesi'nde çalışmaktad ır. PIPE AND CABLE LOCATION THEORY Abstract: These notes are intended to give those involved in the day-to-day problems ofpipe and cable tocation a /ayman 's understanding oftheprincipleson which afi etecromagnetic detection is based. While no theoretical qualifications or ski/Is are needed to use radiodetection equipment successfully, ability and competence impove with practiceandexperience. The addition ola degreeol understandingolwhat is actuallygoing on is thisinvisible worldofmagneticfieldsmayhelp toincrease confidence. while atso explanining some of the limitations as we/1 as the capabilities ol this technique. Özet: Bu yazı: konunun yabancısı olan bir kimseye, boru ve kablo yerlerinin tayininde karşılaşılan günlük problemlerde, elektromanyetik her türlü aromanın temelini oluşturan prensiplerin anlatılması ve öğretilmesi için bunlarla ilgili bilgiler vermek üzere hazı rlanmıştır. Bununla beraber radyodetektör teçhizatını başarı ile kullanmak için teorik bir kalifikasyon ve bilgiye, uygulama ve deneyim ile kazanılacak bir kabiliyet ve ehliyete gerek yoktur. Ancak bu tekniği yetenekleri kadar bazı sınırlamalarında aydınlığa kavuşturulması yanında. bu manyetik alanların görünmez dünyası içinde nasıl hareket edileceğini belirleyen gerçek bir düşünce birikimi. daha güvenli bir yol izlenmesine yardımcı olabilecektir. 1. GİRİŞ Kazı yapılacak güzergah boyunca tayini gereken yeraltı engellerinin bulunması konusunda, eğitim ve bilginin yeri çok önemlidir. Engellerinin tespitinde bazen yarım gün ça l ışılması kafi gelebileceği gibi araştırma ve işin kapsamına göre bazen ele birkaç milyon defa ölçüm yapılması gerekebilir. Gömülü olup işe yarar çalışan hatların görülmemesi nedeniyle bunlar hakkında bilgi edinilmesinde zorluklarla karşılaşılır. Yeraltı hatlarına ait planlar, çizimler veya bu konudaki bilgiler önceden elde edilmelidir. Fakat bunlar hatalı, eksik ve sonradan değişmiş olabilir veya bilgiler mevcut olmayabilir. Yeraltı engelleri ile ilgili bilgi elde etmek için uygun herhangi birteknik kullanılabilir. Bu teknikleri şöyle sıralayabiliriz. a) Radar: Araştırma ve gel iştirmeler sonucu bu teknik, teorik olarak metal borular kadar metal olmayanları ela tayin etmek için kullanılabilir. Ancak; ihtiyaç duyulan ekipman hacmi, maliyeti ve karmaşıklığı nedeniyle genelde bu teknik, günlük işler için fayda sağlamaktan uzak kalır. b) Sesle muayene: Kullanılan diğer bir teknik ise, toprak içine veya bir hat boyunca sonik veya ultrasonik ses dalgaları göndermektir. Fakat bu teknikte gerekli sınırlar içinde bir tespit yapılabilmesi, kişinin yüksek seviyede bir meleke ve hünerini gerektirir. c) Çubuk kullanılması : Çubukla yer altında maden ve su araştırılmasını kapsar. Eski bir tekniktir, fakat teknolojik değildir. el) Elektromanyetik yöntem: Yeraltıncla gömülü boru, kablo ve kanalizasyon hatlarının tayininde kullanılan bu ıııetocl, üniversal bir yaygınlığa sahiptir. Ancak bu şekilde bir tayinde; plastik - PE gibi metal olmayan- boruların yerlerinin tespit edilememesi bir eksikliktir. Bununla beraber ve mümkün olcluğuncla, bu tür boruların içinde bir "Sonele" (sinyal verici cihaz) geçirilmek suretiyle yeraltınclaki plastik boruların ela güzergahı bulunabilir. Elektromanyetik yer tayini yönteminin birçok avantajları vardır. Bunlardan belli başlıları aşağıda verilmiştir. -Gömülü hatların yerlerinin tespiti için, toprak üzerinden bir bölgenin araştırması yapılabilir. -Gömülü bir hattın tespitinde bu hat tayin edilerek güzergah şekli çizilebilir. -Kolay bulunur bir giriş (menhol vb. gibi) varsa, metalik olmayan boru kanalların güzergahı çizilerek tayin edilebilir, tıkanmış ve çökmüş kısım45
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=