MAKALE Tablo 4. 1998 YILINDA TÜRKİYE'DE İLLERE GÖRE LPG SATIŞLARI (M.Ton) LPG LPG LPG LPG LPG İl Adı (Tüplü) (lsınma) (Sanayi) (Elektrik) (Ologaz) Toplam Adana 60.001 3 5.360 o 900 66.264 Ankara 155.628 490 39.919 o 44.466 240.503 Antalya 43.356 211 39.435 o 2.899 85. 901 Aydın 27.759 23 12.034 5.270 1.063 46. 149 Balıkesir 40.570 327 6.413 o 716 48.026 Bilecik 6.675 o 25.588 o 903 33.166 Bursa 79.677 132 26.660 286 9.571 1 16.326 Denizli 25.626 55 23.773 2.202 770 52.426 Eskişehir 25.627 o 29.910 o 1 .727 57.264 Gaziantep 36.255 5 5.285 o 301 41 .846 Hatay 36.296 40 9.502 o 157 45.995 İçel 45.014 10 19.385 o 187 64.596 İstanbul 29.154 2.098 149.580 o 50.005 230.837 İzmir 152.221 412 120.138 8.468 18.948 300.187 Kocaeli 57.1 10' 321 83.055 o 3.753 144.239 Konya 51 .079 1 12 13.31 1 o 796 65.298 Manisa 40.337 102 26.559 o 275 67.273 Sakarya 28.650 98 20.322 o 1.750 50.820 Samsun 39.778 15 596 o 2.467 42.856 Tekirdail 23.456 o 39.489 o 163 63.108 Uşak 9.075 1.508 21 .477 85 546 32.691 Diğer 1 . 1 50.678 1.369 166.694 o 7.499 1 .326.240 TOPLAM 2.164.022 7.331 884.485 16.311 149.862 3.222.011 Toplam Tüketim İçindeki Payı (%) 67,2 0,2 27,4 0,5 4,7 100 Tablo 5. 2000 YILINDA TÜRKİYE'DE İLLERE GÖRE LPG SATIŞLARI (M.Ton) (1 Ocak -30 Ekim 2000 Dönemi İtibariyle) İl Adı LPG LPG LPG LPG LPG Toplam (Tüplü) (lsınma) (Sanayi) (Elektrik) (Otogaz) Adana 41 .846 203 9.528 o 23.602 75.179 Ankara 1 10.246 710 35.321 o 99.798 246.075 Antalya 32.728 178 37.604 o 33.139 103.649 Aydın 20.837 14, 9.010 10.860 8.968 49.689 Balıkesir 31 .263 5 7.567 o 8.232 47.067 Bilecik 4.855 1.054 25.957 o 1 .288 33.153 Bursa 56.089 406 21.435 37 21.541 99.508 Denizli 19.458 65 13.494 7.421 6.406 46.844 Eskişehir 19.360 67 19.473 o 7.849 46.749 Gaziantep 26.355 36 7.742 o 8.670 42.803 Halay 23.158 45 5.703 o 9.201 38.107 İçel 31 .573 21 19.330 o 1 5.542 66.466 İstanbul 317.831 6.810 123.585 2 202.473 650.701 İzmir 1 14.167 296 88.038 12.391 39.298 254.190 Kocaeli 40.076 503 64.035 46 12.979 1 17.639 Konya 37.330 27 17. 142 o 36.041 90.540 Manisa 30.481 5 31.426 o 8.874 70.786 Sakarya 20.800 212 30.445 o 13.612 65.069 Samsun 28.970 45 1 .723 o 22.323 53.061 Tekirdalt 17.382 130 32.271 o 5.801 55.584 Uşak 7.318 26 18.975 o 2.728 29.047 İller Toplamı 1 .032.123 10.858 619.804 30.757 588.365 2.281.906 Diğer İller Toplamı 467.398 1.262 146.685 1.032 252.590 868.968 GENEL TOPLAM 1.499.521 12.120 766.489 31.789 840.955 3. 150.874 Toplam Tüketim İçindeki Payı (%) 47,6 0,4 24,3 1,0 26,7 100 2. LPG dağıtı m şirketlerinde aranan şartların çok genel olarak hiçbir kısıt belirtilmeksizin tamamıyla bakanlığın yetki ve sorumluluğunda olduğu açıklanmıştır. 3. Dağıtım şirketlerinin soruml ulukları çok genel hatlarıyla belirtilmiştir. 4. LPG bayilerinin sorumlulukları ise biraz daha tüketiciye haklarını arayabi l me olanağı sağlayarak koruyucu bir yaklaşımla oluşturulmuştur. 5. Tebliğin 1 O. maddesi ile, LPG dağıtı m şirketlerine, 01.01.1983 tarihinden geçerli olmak üzere sadece kendi markasını, rengini ve TS -55 standardını taşıyan tüplere dol um yapma şartı geti rmiştir. (Ancak, E.T.K.B.'nın yazı l ı müsaadesi ile şirketler arasında yapılacak anlaşma uyarınca sorumluluk iki şirkete ait olmak üzere tüp dol umu yapılabilecektir.) 6. Rafineri bölgeleri arasındaki LPG nakliye farkı ödemeleri bakanlığımız sorumluluğuna verilmiştir. Bu tebliğ ile getirilen en önemli konulardan birisi, dağıtı m şirketlerinin sadece keneli tüplerini doldurma mecburiyeti maalesef 1990 yılına kadar uygulanmamış ve 8 yıllık dönemde sırasıyla, • 14.09.1982 tarihi ve 17812 sayılı • 31.12.1982 tarihi ve 17915 sayılı • 24.05.1983 tarihi ve 18058 sayılı • 23.12.1983 tarihi ve 18260 sayılı • 23.05.1987 tarihi ve 19468 sayılı Resmi Gazetelerde yayı mlanan bakanlığı mız tebliğleri ve 04.10.1984 tarihi ve 7615 sayılı bakanlığımız genelgesi ile söz konusu 1 O. madde "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Türk Standardları Enstitüsü" çalışmaları sonuçlanıncaya kadar, suni bir LPG sıkıntısına meydan verilmeme gerekçesi ile ertelendiği duyurusu yapıl mıştır. Ayrıca, 23.05.1987 tarihli bakanlığımız tebliği ile tüplerin doldurulduğu dağıtım şirketinin renginde tüpler üzerine kuşak koyulması uygulaması getiril miş ancak sonuç alınamamıştır. 1 990 yılına kadar genellikle tüplü LPG satışı yoğun ol arak gerçekleştiril miş ve yaşanan en önemli sorunlar ise; 1. Sektörde gerekli olan standardların yayınlanmamış olması, 2. Zorunlu standard kapsamına al ınmamış olması, 3. Zorunlu standard kapsamında olanlara (TS-55 ... gibi) ait deneti mlerin etkin olarak yapılamamış ol ması, 4. Tüpten tüpe kaçak olarak dol um yapılarak can ve mal güvenliğinin tehdit edil mesi, 5. E . T.K.B. tebliğlerine rağmen yasaların tebliğlerin üstünde olması nedeniyle dağıtı m şirketlerinin markalı tüplerinin diğer dağı tı m şi rketler ini n dol um tesislerinde doldurul arak bayileri vası tasıyla satı l ması sonucu mahkemelere yansıyan bir çok dava ile ilgili (alınan kararların kendi içindeki çelişkisi nedeniyle) dağıtım şirketleri, bayi ler ve tüketicilerin mağduriyeti ni gündeme getiren kararlar ın al ınması, şeklinde sonuçlanmıştır. Do{ıol Gez Oergısı 72 Morl • N,son 2001 Soyı 73
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=