TEKNİK BİLGİ önüne set çeken bir regülator vazifesi görmesi, yeraltı depolamanın önemini daha da artırmaktadır. Doğal gazın mevsimsel, günlük ve saatlik tüketim taleplerinin düzenlenmesi; ısı farklılığına bağlı olarak talebin azaldığı yaz aylarında, doğal gazın kışın artan ihtiyacı karşılamak amacıyla yeraltında depolanması için gerekli çalışmalarımız hızla devanı etmektedir. Bu kapsamdaki projelerimiz; 1 . Kuzey Marmara Doğal Gaz Yeraltı Depolama Projesi : Kuruluşumuzun yeraltı projelerinden birisi, Kuzey Marmara (Silivri) ve Değirmenköy doğal gaz yeraltı depoları projesidir. Proje TPAO tarafından geliştirilmekte olup, Depoların kullanılması maksadı ile Kuruluşumuz ile TPAO arasında 21 Temmuz 1999 tarihinde bir anlaşma imzalanmıştır. Depoların devreye alınması ile 1 .6 milyarlık bir depolama kapasitesine kavuşulacaktır. 2. Kuruluşumuzun bir başka Yeraltı Depo Projesi "Tuz Gölü Doğal Gaz Yeraltı Depolama Projesi"dir: Doğal gazın yeraltında depolanabildiği en uygun ortamlardan birisi; yeraltında bulunan tuz yapılarında leaching (eritme) operasyonu ile oluşturulan büyük hacimli suni kavernalardır. Tuz Cölü'nün 30-40 km. güneyinde, Aksaray ili Sultanhanı ilçesi Bezirci yöresinde varlığı ispat edilmiş olan tuz damları bu iş için uygunluk arz etmektedir. Proje ile ilgili olarak Kuruluşumuzca 1999 yılında ihale açılmış ve yapılan ihale sonrası PLE/PODZEMCAZPROM/ENVY konsorsiyumu ile sözleşme imzalanmış ve çalışmalara başlanılmıştır. 15 Ekim 2000 tarihi itibariyle sismik çalışmalara başlanılmış ve Kasım 2000'de bu çalışmalar tamamlanmıştır. Ham clata olarak sahadan elde edilen sismik etüd sonuçlarının değerlendirilmesine devanı edilmektedir. TÜRKMENİSTAN - TÜRKİYE DOĞAL GAZ HATTI PROJESİ Türkmenistan'dan doğal gaz ithaline ilişkin olarak Türkmenistan Hidrokarbon Kaynakları Yetkili Mercii ve BOTAŞ arasında 21 Mayıs 1999 tarihinde plato dönemde 16 milyar 1113/yıl doğal gaz alımı için bir Doğal Caz Alını-Satım Anlaşması imzalanmıştır. Türkmenistan gazı, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Hazar geçişli güzergah ile Türkiye'ye sevkedilecektir. Bu anlaşma Türkmenistan doğal gazının Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya sevk edilmesi hususundaki Türkmenistan-Türkiye-Avrupa Caz Boru Hattı Projesi'nin gerçekleşmesi için önemli bir adım oluşturmaktadır. Bu proje kapsamında yapılacak hattın kapasitesinin 30 milyar 1113/yıl olması planlanmaktadır. Boru hattının Türkiye topraklarındaki yapım ve işletimi Türk tarafına aittir. BOTAŞ, Türkiye sınırları içinde inşaa edilmesi gereken boru hatları için Mühendislik, Tedarik ve İnşaat sözleşmelerinin imzalanması yükümlülüğünün büyük bir bölümünün Doğu Anadolu Doğal gaz İletim Hattının bir bölümünün çapını 40" den 48" e çıkarıp bununla ilgili anlaşmaları imzalayıp inşaatlarına başlanmasını sağlayarak yerine getirmiştir. Ayrıca alınacak doğal gazın Doğu Anadolu Doğal Caz İletim Hattı ile taşınmasını teminen Gürcistan sınırından Erzurunı'a kadar yaklaşık 200 kilometrelik hat yapılacaktır. AZERBAYCAN' DAN DOĞAL GAZ HATTI PROJESİ Azerbaycan'dan doğal gaz ithaline ilişkin olarak Azerbaycan SOCAR Firması ve BOTAŞ arasında 12 Mart tarihinde plato dönemde 6.6. milyar m1/yıl doğal gaz alımı için bir Doğal Caz Alım-Satım Anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma süresi 15 yıl olup, Doğal Cazın teslim noktası TürkiyeGürcistan sınırında olacaktır. Bu Anlaşma kapsamındaki teslimatların 2004 ile 2005 yılları arasında başlaması öngörülmektedir. Dogol Goz Dergisi 92 Kasım • Aralık 2001 Sayı 77 İmzalanmış alım anlaşmalarımız kapasamındaki projelerden sonra, ilave doğal gaz teminine ilişkin projelerimizden de bahsedelim: MISIR - TÜRKİYE DOĞAL GAZ HATTI PROJESİ Bu proje ile Mısır doğal gazının, Mısır'dan Türkiye'ye Akdeniz altından döşenmesi planlanan bir boru hattı ile sevkedilmesi planlanmıştır. Bu amaçla Mısır ile Türkiye arasında çeşitli protokoller imzalanmış olup, bu konuda imzalanan son dökünıan Bakanlar düzeyinde 02.02.2000 tarihinde imzalanan ve 4 milyar 1113/yıl Mısır doğal gazının Türkiye'ye ihracına ilişkin Protokol'clür. Bu kapsamda Mısır ile Doğal Caz Alım Satım Anlaşması müzakereleri tamamlanmış ve ülkelerin yetkili kurumlarınca Doğal Caz Alını Satım Anlaşması paraflanmıştır. IRAK- TÜRKİYE DOĞAL GAZ HATTI PROJESİ Irak ve Türkiye arasında Mayıs 97'de imzalanan Mutabakat Zaptı kapsamında, 1 O milyar 1111 Irak doğalgazı, lrak'taki doğal gaz sahalarının geliştirilmesinden sonra, bir boru hattı ile Türkiye'ye sevkeclilecektir. Ancak projenin ilerlemesi Birleşmiş Milletler tarafından lrak'a uygulanan ambargonun kaldırılmasına bağlıdır. Sonuç olarak, ülkemizin gelecek yıllardaki doğal gaz talebini karşılamak için çeşitli projeler geliştirilmiş olup, bu projelere ilişkin çalışmalar halen devanı etmektedir. Coğrafik konumu itibariyle, çevresindeki zengin kaynaklardan kara ve deniz yoluyla gaz temin şansına sahip olan Türkiye, aynı zamanda bu zengin arz kaynakları ile Batı'da ihtiyaç duyulan talep noktaları arasındaki doğal köprü vasfı ile ele bu kaynakların uluslararası pazara taşınmasında yeni ve bağımsız bir seçenek sunmaktadır. Doğal gaz, temiz ve yüksek verimliliği gibi özelliklerinden dolayı geleceğin yakıtı olarak önemini her zaman korumaya devam edecektir. C!@
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=