GÜNCEL DOĞAL GAZ DERGİSİ 155 Doþal Gaz Dergisi MayÆs - Haziran / May - June 2010 79 ihtimali bile piyasalarda ſyatlarÆn yükselmesine neden olabilir. Uzun dönemdeki kaygÆm ise daha da yapÆsal. Şöyle ki dünya petrol üretimi nereden gelecek diye düşünürsek şu anda OPEC üyesi ülkelerin dÆşÆndaki petrol üretimi hemen hemen sÆfÆr. Çin’den, Hindistan’dan ve diğer ülkelerden gelen talebin hemen hemen tamamÆ OPEC üyesi ülkeler tarafÆndan karşÆlanacak. Bu kötü bir durum değil. Çünkü birincisi o ülkeler dünya rezervlerinin 2/3’üne sahipler ama bütün dünyadaki petrol arzÆnÆn ne kadar artÆrÆlacağÆ ya da ne kadar azaltÆlacağÆ sadece 4-5 ülkenin kararlarÆna bağlÆ olacak. Bu ülkeler Suudi Arabistan, İran, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak. Irak son derece önemli. Bizim tahminlerimize göre OPEC’in toplam petrol üretiminin 1/3’ünden fazlasÆ sadece ve sadece Irak’tan gelebilir. Bunun altÆnÆ çizmek Irak’Æn komşusu olan ülkemiz için çok önemli. O bakÆmdan Irak’la ilgili birkaç noktaya değinmek istiyorum. Eğer her şey yolunda giderse, Irak mevcut potansiyeliyle dünya petrol piyasalarÆna yeni bir şekil verebilir. Çünkü Irak hem çok büyük rezervlere sahip hem de Irak’taki petrol sahalarÆ teknik olarak kolay işlenebilecek nitelikte ve üretim maliyetleri son derece düşük. Mesela Meksika Körfezi’nden çÆkartÆlan petrolü düşünürsek aradaki maliyet farkÆnÆn 1’e 15 olduğu açÆkça görülebilir. DolayÆsÆyla bu 15 misli daha ucuz anlamÆna gelir. Irak hükümeti geçtiğimiz aylarda birtakÆm önemli adÆmlar atarak birçok sahasÆnÆ yabancÆ şirketlerle birlikte üretime açtÆ. Bunlar çok güzel adÆmlar fakat 2,5 milyon varillik üretimi 6-7 yÆl içerisinde 12 milyon varile çÆkartmak bence fazla realist bir hedef değil. Eğer Irak günlük 2,5 milyon varillik üretimini önümüzdeki 4,5 yÆl içerisinde 2’ye katlayarak 5 milyon varile çÆkartabilirse bu benim gibi birçok insanÆn kaygÆsÆnÆ da belli ölçülerde bertaraf ederek dünya petrol piyasalarÆnda rahatlama sağlayacaktÆr. Ama Irak aynÆ zamanda çok önemli sorunlara da sahip. Bu sorunlarÆn birincisi politik stabilite ve güvenlik sorunu. İkincisi petrol sahalarÆna yÆllardan beri bakÆm ve yatÆrÆm yapÆlmadÆ dolayÆsÆyla altyapÆda çok büyük sorunlar var. Üçüncüsü -ki bence çok ciddi bir sorun- bir varil petrol üretmek için yaklaşÆk bir varillik suyu petrol sahalarÆna tazyik etmeniz lazÆm. Irak’ta büyük bir su sorunu var ve bu çözülmüş değil. Dördüncüsü de Irak’ta yetkin uzmanlar ve teknisyenler yeteri kadar yok ve bu personeli başka ülkelerden Irak’a bu şartlar altÆnda getirebilmek başlÆ başÆna bir sorun. Petrolün olmasÆ ve anlaşmalarÆn yapÆlmasÆ güzel ama bu anlaşmalarÆn hayata geçirilmesi zaman alabilir. Bu nedenle 4-5 yÆlda Irak’taki petrol üretiminin 5 milyon varile çÆkartÆlmasÆ çok büyük bir başarÆdÆr diye düşünüyorum. Petrol neden Türkiye için önemli. Petrol ülkelerin ekonomisi üzerinde çok büyük bir etkiye sahip. Mesela 2009’da AB ülkelerinin GSMH’sinin yüzde 1,5’i petrol faturalarÆnÆ ödemek için harcandÆ. Diğer ülkelerin oranÆ ise yüzde 1,5-2 arasÆnda değişiyor. Ama ülkemizde bu yüzde 2,5-2,6 seviyelerinde. 2009’da petrol ſyatlarÆnÆn ortalamasÆ 60 dolar civarÆndaydÆ, petrol ſyatlarÆ daha da artarsa bunun ekonomiye olan yansÆmasÆ iyi olmayabilir. DolayÆsÆyla mevcut petrol tüketim politikalarÆmÆzda ciddi değişikliklere gitmezsek
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=