GÜNCEL DOĞAL GAZ DERGİSİ 155 80 Doþal Gaz Dergisi MayÆs - Haziran / May - June 2010 petrolün enƀasyona, ekonomik büyümeye, dÆş ticarete olan etkisi ciddi boyutlara ulaşabilir. Doğalgaza gelirsek yine KasÆm ayÆnda yaptÆğÆmÆz çalÆşmalardan çÆkan sonucu sizlerle paylaşmÆştÆk. Dünya doğalgaz piyasalarÆnda sessiz bir devrim oluyor. Bundan iki üç yÆl kadar önce herkes ABD’nin giderek artan miktarda LNG ithal edeceğini düşünüyordu. Çünkü ABD’nin mevcut yerli gaz üretimi giderek azalacağÆ için gaz talebi de giderek artacaktÆ. DolayÆsÆyla aradaki fark da ithalatla karşÆlanacaktÆ. Herkesin kafasÆndaki düşünce buydu. Ama çok ilginç bir şey oldu ve ABD’de konvansiyel gaz dediğimiz ve kaya gazÆ olarak Türkçeye çevirebileceğimiz daha önce teknolojik olarak imkansÆz ve hiç ekonomik olmadÆğÆnÆ düşünülen gaz üretiminde büyük bir patlama oldu. Şu anda ABD’deki gazÆn yaklaşÆk yarÆsÆ bu konvansiyonel gazdan geliyor. Bizim 2009 KasÆmÆndaki tahminlerimize göre 2030’a kadar ya ABD’nin LNC’ye ihtiyacÆ olmayacak ya da çok az olacak. Bu ABD için son derece iyi bir haber. Çünkü ABD’nin dÆşa bağÆmlÆlÆğÆ azalÆyor. Ama bunun dünya gaz piyasalarÆna ve enerji piyasalarÆna çok ciddi yansÆmalarÆ oldu. Birçok gaz üreticisinde ben bir an önce şu projemi bitireyim de ABD’ye satayÆm düşüncesi hâkimdi ve bu anlayÆşla pek çok yeni projenin yapÆmÆna başlanmÆştÆ. Bu gaz üreticilerinin arasÆnda Kuzey Afrika ülkeleri, Körfez ülkeleri, Rusya gibi ülkeler var. DolayÆsÆyla bu gelişmeyle birlikte LNG projelerini yavaş yavaş bitirmeye başladÆlar. Şimdi bu projeler deyim yerindeyse üreticilerin elinde kaldÆ. Üreticiler için kötü haber burada bitmiyor. Finansal krizden dolayÆ büyük miktarlarda gaz tüketen ülkelerinin gaz talebinde çok büyük bir düşüş yaşandÆ. Şu anda ABD’deki gaz tüketimi 10 yÆl geriye gitti. Bu iki etkenden dolayÆ piyasada alÆcÆyla buluşmayan bir gaz miktarÆ mevcut. Bu ekstra gaz, yani sahibi olmayan gaz, 2015 yÆlÆnda 250 milyar metreküp civarÆnda olacak. Daha iyi anlaşÆlmasÆ için şöyle bir örnek vermek mümkün. Dünyadaki LNG kapasitesi 2013 yÆlÆna kadar geçmiş 40 yÆlda inşa edilen LNG kapasitesine oranla yüzde 50 daha artacak. Halbuki piyasada böyle bir talep yok. Peki, bu kadar fazla gazÆn olduğu piyasalarda bu durum nelere yol açacak diye baktÆğÆmÆzda ise şu tabloyla karşÆlaşÆyoruz. Bu durum piyasadaki LNG ſyatlarÆnda müthiş bir düşüşe neden oldu ve bu gazÆn çok büyük bir kÆsmÆnÆ uzun dönemli kontratlarla alan ülkeler dezavantajlÆ duruma düştüler. Çünkü o kontratlarÆn birçoğu petrol ſyatlarÆna endekslenmişti ve petrol ſyatlarÆ yüksek seviyelerde seyrettiği için boru hatlarÆyla gelen doğalgaz ile piyasalarda LNG şeklinde satÆlan doğalgaz ſyatlarÆ arasÆnda ciddi bir fark oluştu. Bu da bence son derece önemli bir gelişme. Doğalgazda yaşanan gelişmeler bütün enerji sektörünü etkileyecek. Buna yenilenebilir enerji ve nükleer enerji de dahil. Elbette ki Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin izleyeceği doğalgaz politikasÆ da bunda etkilidir. Birincisi gaz talebinin nasÆl gelişeceği tamamÆyla ilerleyen süreçte ekonomik toparlanma olup olmayacağÆna bağlÆ. İkincisi gazda olan sessiz devrim, daha sonra sesli devrim haline geldi. Sessiz devrimin etkileri çok büyük oldu. DolayÆsÆyla şimdiye kadar uzun dönemli kontratlarda petrol ſyatlarÆna bağlÆ olan doğalgaz ſyatlarÆndaki formülün değiştirilmesi veya revize edilmesi gerekiyor. Geçtiğimiz son 1-2 ay içerisinde gaz ihracatçÆlarÆyla masaya oturan bazÆ gaz ithalatçÆsÆ şirketler bu konuda baskÆ yapÆyorlar ve mevcut kontratlarda iyileştirmeye gidiyorlar. Almanya ve İtalya bu konuda başarÆlÆ oldu. Başka ülkeler de bu ülkeleri takip edip uzun dönemli gaz ſyatlarÆnÆ daha makul seviyelere çekebilirler. Bu gaz devriminin bir başka yansÆmasÆ da –ki bu da bence Türkiye
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=