SÖYLEŞİ DOĞAL GAZ DERGİSİ 170 Doğal Gaz Dergisi Nisan / April 2012 69 hem bize gelen talepleri değerlendiriyoruz hem de bizim kendi girişimlerimiz oluyor. Şu ana kadar 2 okulda çalışma yaptık. Mesela Balıkesir’in Manyas ilçesindeki bir okulun öğretmeninden bize mektup geldi. Öğretmen mektubunda, okullarında geleceği parlak birçok öğrenci olduğunu ancak İstanbul gibi büyük şehirlerdeki okulların teknik imkanlarına sahip olmadıklarını belirtmiş. Biz de öğretmenden ihtiyaç listesi göndermesini istedik. Aşağı yukarı tüm isteklerini karşıladık. Okul da bir plaket hazırlayarak bize teşekkür etti. Diğer çalışmamız da Küçükçekmece’ de bir lise oldu. Onların talebi de tamamen enerji tasarrufuna yönelik bir istekti. Okuldaki standart radyatör vanalarını, termostatik radyatör vanaları ile değiştirerek yapacakları enerji tasarrufu sayesinde, okulun ihtiyacı olan bir görevliyi istihdam edebilmenin hesabını yapmışlar. 100’ün üzerinde termostatik radyatör vanası ile yüzde 20 enerji tasarrufu sağlayacaklar. Doğalgaz hortumlarının standartları hakkındaki görüşleriniz nelerdir? Ülkemizde, doğalgaz bağlantı hortumları konusunda EN 14800 adında bir standart geçen yıl devreye girdi. Biz bu tarihten çok önce; 2009’un Mart ayında, EN 14800 standardına uygun doğalgaz hortumunun sertifikasını alarak ciddi miktarda ihracat pazarlarına sattık. Açıklanan genelgeye göre bu standardın 2009 sonu gibi Türkiye’de de mecburi hale gelmesi bekleniyordu. Ancak bu, altışar aylık aralarla 2011’in 6. ayına kadar ötelendi. En son -özellikle Aksa’nın bu standartlardaki ürünlere Türkiye’nin de ihtiyacı olduğu ve bir an evvel ürünlerin devreye alınması konusunda baskısı sayesinde- EN 14800 standardındaki ürünlerin kullanımına geçilmesi konusunda GAZBİR ve GAZMER’in ciddi adımları oldu. Biz de bu süreçte özelviyesinde ise, orada bir sorun var demektir. EN 14800 standardına uygun ürünlerimizin üzerinde, çekme dayanımlarını arttırmak için paslanmaz telden örgü var. Mutfakta kullanılan temizleyici kimyasallara dayanabilmesi için özel bir kılıfla donatılmıştır. Bu kılıf ayrıca ateşin yürümesini engelleyen, kendi kendini söndüren bir yapıya sahip. Alevle temas ettiğinde de saldığı gaz zehirsiz bir gaz. Bu ürünün en önemli özelliği, ürün markalamasına ciddi standartlar getirmesidir. Markalamaya getirilen standart ile olası bir yangın sonrasında binada yapılan incelemede bu yangının kaynağının hortum olduğu tespit edilirse; hortum üreticisinin kim olduğu bulunabiliyor. Bunun iki yöntemi var. Bir tanesi soğuk damgalama ile kalıcı bir iz bırakmak, ikincisi de lazer ile markayı yazmak. 10878 standardına göre ürüne bir etiket konuluyordu. Ancak bu genellikle küçük bir folyo kağıt oluyordu. O da bayiye gidene kadar deforme oluyor, rafta düşüyor ya da montajı yapan ustanın elinde kalıyordu. Bu standardın denetimi ve sektöre yerleşmesi için ne gibi yaptırımlar, çalışmalar yapılıyor? Bu standart Türkiye’de zorunlu olarak yürürlüğe girdi. Geçen yılın 6. ayından itibaren belli başlı gaz dağıtım şirketleri bu standardı istiyor. Diğerleri bu uygulamaya kademeli olarak geçti. Esasında zorunlu bir standart. GAZBİR üyeleri bunu kendi kapsamlarında bir şekilde değerlendiriyorlar. GAZMER bu konuda ciddi baskılar kurulikle ürünle ilgili tanıtımlar konusunda elimizden geleni çabayı gösterdik. Çünkü mevcut TSE standardı, rekabet koşullarında çok kolay delinebilir, sınırları çok geniş bir standart olduğu için; piyasadaki 10670, 10878 standartlarındaki gaz hortumları artık güvenilirlik seviyesinin çok altına düşmüş ve tehlikeli hale gelmişti. Doğalgaz hortumlarında EN 14800 öncesini ve sonrasını değerlendirerek bu üründe ne gibi değişimler yaşandı, anlatır mısınız? Piyasaya çıkan ilk ürünler oldukça esnekti. Boğum yapıları itibarıyla bugünkü ürünler ile mukayese edildiğinde daha kapalı, daha kalın ve 316L paslanmaz çelik malzemeden üretilmiş ürünlerdi. Bağlantı elemanları da yüksek kaliteli paslanmaz çelikti. İlk çıkan ürünler bu şekilde çıktı. Ancak ilgili standartlarda bağlantı elemanlarının, hortum malzemesinin ve hortumun sahip olması gereken esneklik, bükülebilirlik, çekme, mekanik darbe dayanımı net bir şekilde ifade edilmediği için standart yoruma açık bir hale geldi. Rekabetin artmasıyla ürünün önce boğum yapısı açık hale getirildi. Tam esnek iken, yarı esnek hale geldi. Et kalınlığı ile ilgili de ciddi bir tanımlama olmadığından, bu konuda da farklılıklar oldu. Hem TSE’nin hem de ilgili sertifikayı veren ya da talep eden kuruluşların, üreticileri yeteri kadar denetlememesi sonucunda ürünün kalitesi düşerek tehlikeli bir hal aldı. İlk çıktığında 15 TL seviyesinde fiyatı olan bir ürün bugün hammaddesinin fiyatında artış olduğu halde 5 lira se- “EN 14800 standardındaki ürünlerin kullanımına geçilmesi konusunda, elimizden gelen çabayı gösterdik. Çünkü mevcut TSE standardı, rekabet koşullarında çok kolay delinebilir, sınırları çok geniş bir standart olduğu için; piyasadaki 10670, 10878 standartlarındaki gaz hortumları artık güvenilirlik seviyesinin çok altına düşmüş ve tehlikeli hale gelmişti”.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=