Doğalgaz Dergisi 33. Sayı (Temmuz-Ağustos 1994)

BİRLEŞİK iSi -GÜÇ ÜRETİMİ İLE İLGİLİ MEVCUT VE ÇIKMASI MUHTEMEL ■ ■ MEVZUATLARIN iNCELENMESi Ahmet ELTEKİN Özgeçmıı: 1976 yılında TEK Hlrfanlı Hidra-Elektrik Santrall'nde makine mühendisi olarak göreve başladı. 1986 yılında TEK'dekl görevinden ayrılarak, TEK ile ortak olarak kurulan NURTEK Elektrik Santralleri Tesis İşletmeleri A.Ş.'de Genel Müdürlük yaptı. Çeııı11 yap-işlet-devret modeli enerji santralleri ve birleşik ısı güç üretimi projelerinde danııman ve proje sorumlusu olarak çalıştı. 1993 yılından itibaren halen ortağı olduğu Genel Enerji A.Ş.'de Genel Müdür olarak görevini sürdürmektedir. Btt yazı "1. U '1ıslararası Birleıik Isı G;;ç Üretimi Konferansı"nda bildiri olarak sıınıılm11p11r. A STUDY ON PRESENT AND PROBABLE LAWS AND REGULATIONS ON COGENERATION iN TURKEY Abstract: Autoproducers have been playlng a role in energy sector of Türkiye in textl/e, sugar, steel mili, chemica/ and mlnlng /ndustrles since 1930. Most/y they are state owned enterprlses 1222 mWh total /nstalled capaclty. They use fue/ ol/ or steam to generale e/ectlrc/ty wh/ch Isnotenough tor thelr whole e/ectırc/ty demand, so they purchase the rest ofthe need no from the natıonal grld. There compreshenslve tssued regulatıons on thls matter, unl/1 1985. The ut/1/zaflon ot natura/ gas in mld 1980's, and since /he electriclty pr/ces has reached to fhe reaı levels, especla/ty pr/vafe sfeel, fextlle and chemlcal lndusdrles are focused to the natura/ gas tuel/ed cogeneratıon sysfems w/fhln fhe /ast 2 years. State Plannlng Organlzaflon and fhe Minisfry of Energy are confinuing fo support such projecfs dua to economlcal advantages. But it seems /haf TEK (TEDAŞJ does not feel comfortab/e wlfh such pro/ects and conslders /he regulatıons lssued in 1985 and 1988 concernlng the cogen and autoproducers shou/d change, so TEK and /he Mlnlstry ofEnergy are already plannlng to prepare a new regulatıons regardlng cogen and autoproducers. We expect the proposed regulaflons not to conslst of soma barrlers tor cogen and Autoproducers and to so/ve /he exlstlng problems such as excess energyprlce, transmlss/on costs and connect/ons to the grid. Özet: Elekrik enerjisi üretim kapasitesinin düşük ve enterkonnekte sistemin yaygın olmadığı dönemlerde, özellikleenerjikesi ntisinetahammülüolmdyan,çoğunluğu devlet teşekküllerine ait tesislerde kullanımı l 930'Iu yıllardan itibarensüren elektrik üretimtesisleri, otoprodüktör adı allında çok kapsamlı olmayan kurallara tôbi olarak çalıştırılmaktadır. l 970-1 990yılları arasında Türkiye'nin enerji üretimi, iletimi DO�AL GAZ DERGİSİ SAY!. 33 86 ve dağıtımında monopol durumunda olan TEK'in enerji fiyatlarını gerçek değerinin çok altında arzetmesi , büyüyen özel sektörün kendi enerjisi ni üretmedeki yöntem ve usullerini ekonomik kılmamakta idi. Bunun yanında primeR, kaynak olarak, doğal gaz gibi bir yakıtı kullanma olanağı da yoktu. Bu nedenlerden dolayı, Türkiye'de birleşik ısıgüç. üretimi tesislerinin kuruluşlarında gelişme olmadı . Dolayısıyla ulusal sistemle olan ilişk i lerindek i mevzuatlar, kapsamlı bir şeki lde ele alınamadı . TEK'in ve Bakanlığın yaklaşık ı yıldır yeniden yapı lanmaları konusunda yoğun bir tempo içerisindeolması, bu tür mevzuatlarveyatırımcı yı rahatlatacak teşvik edici tedbirler almasında geciktirici bir etken olmuştur. 1 992 yılından önceki dönemlerde kurutan ve toplam kurulu gücü 1222 mWe olan otoprodüktör enerji üretim tesislerinin kapasite kuıtanımı, ortalama %55 iken, l 992'den sonra tamamı özel Sektör tarafından kurulan ve toplam kurulu gücü l 38 MWe olan doğal gaz yakıtlı birleşik ısı-güç üretim tesislerinde kapasite kultanımı %90'Iarın üzerindedir. Mevcut mevzuatlarda yapılacak iyileşfirmeler ile çoğunluğu KİT'lere ait tes i slerdeki kapasite kullanımı artabilir ve ulusal enerji sistemine yaklaşık yılda 2.5-3 milyar kWh ilave enerji sağlanabi lir. 1 . GİRİŞ Türkiye'de elektrik üretimi ve dağıtımı hizmetlerinin ticari olarak kullanımı, 1902 yılında tamamıyla yabancı sermayeli bir özel şirketle başlamıştır. Sonraki yıllarda önemli illerde, enerji sektöründe hizmet vermek üzere birçok özel şirket kurulmuş ve bu şirketler 1940'11 yılların başında devlecleşririlmişrir. Henüz iletim haclarının çok gelişmiş olmadığı bu dönemlerde kurulan çoğunluğu termik sanrrallar, izole olarak belirli bölgeleri

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=