otoprodüktörlerin ürettiği fazla enerjinin TEK'e satış fiyatının belirlenmesi hususunda bir açıklama getirmemektedir. Ancak, TEK'in uygulamada otoprodüktörlere tek yanlı olarak dikte ettirdiği fazla enerjinin TEK'e satış formülü: TEK Ortalama Satış Fiyatı x 0,65 şeklindedir. Özellikle gaz türbinli tesislerde gaz fiyatlarındaki artış ile TEK'in enerji fiyatlarındaki artış arasındaki makas elektrik fiyatı aleyhine açıldıkça, fazla enerjinin TEK'e satışı birçok tesis için ekonomik olmamaktadır. Bunun için ancak yüksek verimli ve büyük kurulugüçlerseçmekgerekmektedirveya ulusal şebeke ileparalel çalışıp şebekeye enerji akımını önleyici tedbirler almalıdır. 3. 2 EYLÜL 1988 TARİHLİ, ELEKTRİK ENERJİSİ İMDAT GRUPLAR! VE OTOPRODÜKTÖR TESİSLERİ RUHSAT YÖNETMELİĞİ 1988 tarihine kadar gerçek ve ri.izel kişiler tarafından kurulmuş ve kurulacak olan otoprodüktör elektrik üretim tesislerinin kurulması esaslarını belirli bir statüye bağlayan yönetmeliktir. Bu yönetmeliğin kapsamı, gerçek ve tüzel kişiler tarafından yalnızca kendi uğraş alanlarındaki elektrik enerjisi ihtiyaçlarının acil bölümünü veya tamamını karşılamak için kurulmuş olan ve hiçbir şekilde ticaret amacıyla başka bir kuruluşa elekrrik enerjisi satışı yapamayan elektrik üretim resisleridir. Burada otoprodüktör tanımlaması iki sınıftan birine uymak zorundadır: 1. Ulusal elektrik sistemine bağlı olamayan tesisler, yani ulusal elektrik şebekesinin henüz ulaşmadığı yerlerdeki sanayi tesislerinin keneli faaliyet alanı için gerekli elektrik ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan tesislerdir. 2. Ulusal elektrik sistemine bağlı olan tesisler, ihtiyaç duydukları enerjinin bir bölümünü ulasal elektrik şebekesinden karşılamak durumundadırlar. Kalan miktarı ise, proseslerinden açığa çıkan ısıl enerjiyi elektriğe dönüştürerek elde ettikleri enerjiyle karşılarlar. 4. SONUÇ TEl('in son zamanlarda, sanayi kuruluşlarınca otoprodüktör elektrik üretim tesislerine olan talebinin artmasından oldukça rahatsız olduğu gözlenmektedir. Bu nedenle Eylül 1984 yönetmeliğindeki "otoprodüktör üretim tesislerinde ihtiyacın üzerinde üretilen elektrik enerjisi, Bakanlık tarafından onaylanacak tarifeyegöre,TEK'eveyagörevli şirketesatılır" ifadesini görmezlikten gelerek, Eyli.il 1988 tarihli yönecmelkte belirtilen "otoprodüktörler DO/;iAL GAZ DERGiSi SAYI. 33 90 ancak kendi ihtiyaçlarının bir kısmını kuracakları enerji tesisinden karşılayabilirler" ibaresini öne sürmektedirler. Bunun yanında, TEK bu güne kadar kurulmuş ve bundan sonra kurulacak otoprodüktörlerden güç tahsis bedelinin belli bir yüzdesini (% 1 5 -2'9 olabilir) her ay tahsil erme yoluna gidecektir. Ayrıca TEK, otoprodüktör grubu üyelerinin santralin kurulacağı bölgenin dışından seçilmesi imkanını da ortadan kaldırmak istemektedir. Tüm bu olumsuz yaklaşımlar, Hazi�e ve Dış Ticaret Müsceşarlığı'nın birincil kaynağı rasyonel kullanımı temin eden, elektrik yatırımlarının özel sektörcegerçekleşeirilmesini hızlandıracak olan otoprodüktör birleşik ısıgüç tesis yatırımlarını teşvik edici yaklaşımlarının ram aksine, söz konusu projeleri gayrı ekonomik hale sokmaktadır. Eyli.il 1984 yönetmeliği, "fazla üretilen enerjinin, TEK'e veya görevli şirtkere, Bakanlığın onaylayacağı bir bedelle satılır "diye kesin bir dil kullanmıştır. "Satılabilir" veya "TEK isterse alır, istemezse almaz" dememiştir. Çünkü fazla enerjinin satışı konusu projelerin birçoğunun ekonomikliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Yatırımcı olayın bu yönünü d ikkate alarıt½, projenen boyutunu seçmektedir. Fazla enerjinin sarış tarifesinin tesbicinde, şu anda tamamıyla yanlış bir uygulama söz konusudur. Yönetmeliğe göre fazla üretilen enerjinin tesbiti, Bakanlık ile şirket arasında uygun bir mutabakata (porjelerin özelliklerine göre) aynen B.O.T. sözleşmelerinde olduğu gibi, uygulanması gerekmektedir. Bugünkü uygulamada kullanılan "TEK ortalama satış fiyat x 0.65" formülü ilk başlarda B.O.T. projelerindeki baz değer olarak düşünülmüş olup, bu gün bunun uygulanırlığı kalmamıştır. Yönetmelikte bu formülün otoprodüktörler için uygulanması hususunda hiçbir ifade yoktur. Dolayısıyla oroprodüktörler için her iki tarafı mağdur ermeyecek şekilde yeniden fazla enerji satış tarifesi belirlemek gerekmektedir. Günümüzde yüksek teknoloji ürünü olan gaz türbinleri ile çalışan resislerd� emreamadeliğin %96-%98 gibi seviyelerde olduğu gözlenecek olursa, böyle güvenilir enerji tesislerinin TEK sistemine getireceği avantajlarının ne derece önemli olacağını görmek mümkündür. TEK bu durumu göz ardı etmemelidir. Bugün karşımıza çıkan, yukarıda bahsedilen sorunların yanısıra ileride özellikle görevli şirketlerle çıkabilecek sorunlar, birlikte hareket ederek dahakolaylıklaçözülecektir . Vakit geçirmeden, konuları münferit olarak çözmeye çalışmaktan ziyade bir otoprodüktör enerji i.irerim birliği gibi bir reşkilarlanmayagitmek yararlı olacaktır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=