M A K A L E Türkmenistan doğal gazını Afganistan üzerinden Pakistan'a ulaştıracak 20 Milyar m3 1 yıl kapasiteli 1370 Km. uzunluğunda bir doğal gaz boru hattı ve Çin üzerinden Japonya'ya ulaştı rılacak 36 Milyar m3 1 yıl kapasiteli 6250 Km. uzunluğunda bir doğal gaz boru hattı yapılması konusunda da çalışmalar sürmektedir (7). S-SONUÇ Türk Cumhuriyetlerinin her biri gelişmekte olan ülke durumundadır. Bu ülkelerle ilgili projeksiyonlar her birinde gelişmelere parelel olarak doğal gaz üretim ve tüketimin artacağını göstermektedir. Ayrıca bu ülkeler yoğun bir kentleşme olgusu içine girişmişlerdir. Yeni yerleşme projeleri ve konut yapımı bu ülkelerde giderek yoğunluk kazanmaktadır. Doğal gaz yeni yerleşimlerdeki konutların ısınma ihtiyacının karşılanması için de önemli bir alternatiftir. Rusya'dan Türkiye'ye gelen doğal gaz nedeniyle 1989 yılında doğal gaz sektörüyle tanışan Türk müteşebbislerinin bu süre içinde edindikleri yoğun bilgi ve tecrübeden Türk Cumhuriyederindeki yeni doğal gaz çalı şmaları nda istifade edilmesi bu ülkelere önemli yararlar sağlayabilecektir . Bölgede doğal gazla ilgili bir başka önemli husus, Sovyet döneminden kalan boru hattı sisteminin eksikliğidi r. Boru hatlarının %40'ı 10-20 yıldır, %30'u 20-30 yıldır, %20'si de 30 yıldan fazla bir süredir kullanılmaktadır(8). Boruların ekonomik ömrü 33 yıl kabul edilecek olursa, önümüzdeki yıllarda boru hatl arının önemli bir bölümünün değiştirilmesi gerekecektir. Boru hatlarının yenilenm esi özel sektör kurul uşları için önemli bir iş alanı oluşturabilecektir. Türkmenistan doğal gazını Türkiye'ye ulaştıracak 4200 Kın'lik boru hattı, Pakistan'a ulaştıracak 1370 Kın'lik boru hattı ve Japonya'ya ulaştıracak 6250 Kın'lik boru hattının yapımı ve Türkmenistan'ın Samantepe doğal gaz üretim tesislerinin yapımı işleri de Türk müteahhit firmaları için ilgitenilmesi gereken işler arasında görülmektedir. Türkiye'de doğal gaz konusunda faaliyet gösteren kuruluşlar Türk Cumhuriyed erindeki doğal gaza dayalı • OOGAL GAZ DERGiSi SAYI42 merkezi ısıtma sistem leri uygulamalarından edinecekleri bilgilerle benzer ve bileşik ısı-güç üretimi gibi daha gelişmiş sistemlerin Türkiye'de kurulması konusunda yararlı olabileceklerdir. 1994 yılında 5 Milyar metreküpü aşan Türkiye doğal gaz tüketiminin 2010 yılında 30 Milyar metreküpe ulaşması öngörülmektedir. Önümüzdeki yıllarda gerek Türkiye'de, gerekse Türk Cumhuriyetler'inde doğal gaz en önde ge l işecek sektörlerden birisi olarak görülmektedir. KAYNAKLAR 1 - Industrial Information Resources Inc.An Industrial Atlas O/The Soviet Successor States Houston:IIR, 1994 2- TİKA, A zerbaycan Olke Raporu, Ankara: TİKA,1995 3- TİKA, Kazakistan Olke Raporu, Ankara: TlKA, 1995 4 - TİKA, Kırgızistan Olke Raporu, Ankara: TİKA, 1995 5 - TİKA, Özbekistan Olke Raporu, Ankara: TİKA, 1995 6- TİKA, Türkmenistan Olke Raporu, Arıkara: TİKA, 1995 7 -Mirıistry of Oil and Gas Türkmenistan, Turkmenistan - Europe Trarıcontinental Gas Pipeline, International Conference on Oil and Gas Opportunities of Turkmenistan, Vienna, 26-28 September 1995. 8 - IEA , Energy Policies ofthe Rıwian Federation Paris: IEA,1995
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=