Dünyada ve Türkiye'de Doğal Gaz Cemal KOZACI 1949 yılında doQdu. ilk ve orta ö(lrenimini istanbul'da tamamladıktan sonra 1974 yılında O.D.T.Ü Kimya bölümünden mezun oldu. Teknik Emniyet Mühendisligi konusunda İngiltere ve Almanya'da kurslara katılmış ve bu alanda danışmanlı k ve malzeme satış hizmetleri veren bir şirket kurarak yönetiminde bulunmuştur. Haziran 1989'dan beri İGDAŞ Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışmaktadır. NATURAL GAS iN THE WORLD ANO TURKEY Abstract: By this article reserves, consumption and demand ofnaturelgas as we/1 as other fuels are studied. Moreover distribution of fue/ consumption in the biggest town in Turkey lstanbul and the share that naturel gas wi/1 get in this distribution is declared. Özet: Bu yazıda dünyada ve Türkiye'de diğer yakacaklar ile birlikle doğal gazın, rezerv durumları, lükelimleri ve talep durumları incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin en büyük şehri lstanbul'da bugün kullanılan enerji türlerinin dağılım ile ilerki yıllarda bu dağılımdan doğal gazın alacağı pay açıklanmışıı r. Enerji tüketimi gelişmişliğin bir göstergesidir, ölçütüdür. Bugün dünyamızda yaklaşık 4.2 M_ilyar insan ve kişi başına ytlda ortalama olarak 1,5 Ton taş kömüre eşdeğer enerji tüketilmektedir. Yüzyılın başlarında dünya nüfusunun 6 ile 6.2 Milyar1a, bireysel tüketimin ise 2,9 Ton 1a ulaşacağı varsayımından yola çıkarak iki binli yılların başlarında dünya enerji gereksinimini 18 Milyar Ton taş kömüre veya 460x10ı5 kJ (110X10'5 kcal) ısıya eşdeğer olacağı söylenebilir. Ne varki, dünya nüfusunun ancak %25 kadar bir bölümüyaşamlarını rahat koşullarda sürdürebilmekte ve bu kesimde tüketilen enerjinin kişi baJına maliyeti tükettikleri gıda maddelerinin 12 katına ulaşmaktadır. Oysa fakir ülke insanın tükettiği eneıii tutarı, bulabildiği gıda maddeleri değerinin iki katı bile değildir. Tüketimde bu aşırı farklılıkların en azından bir parça giderilmesi ancak yeni enerji kaynaklarının devreye sokulması ve halen kullanılmakta olanların daha akılcı ve daha verimli bir şekilde değerlendirilmesiyle olası görülmektedir. Dünya enerji tüketiminde kaynak kullanımının son otuz yıldaki değişimi Çizelge l 1deki gibidir. Bu çizelgeden, enerji tüketiminde katı yakıtların payının giderek azaldığı, sıvı yakıtların payının ise giderek yükseldiği görülmektedir. Ayrıca yine Çizelge 1. Dünya enerji tüketiminde kaynak tüketimi. Yıllar Enerji Kaynakları 1955 1965 1975 1985 Kömür 50.5 39.0 28.2 30.5 Akaryakıt 31.7 37.8 45.7 37.9 Dogaı Gaz 10.5 14.1 18.8 19.9 Hidro-Elektrik 7.3 8.2 5.8 7.4 Nükleer 0.9 1.5 3.2 bu çizelgeye göre, petrol ve doğal gaz bugün enerji gereksiniminin yaklaşık %6O1 ını karşılamaktadır. Ülkemiz planlı kalkınma dönemine ilişkin (1962-1986) enerji tüketimindeki kaynak kullanımı ise Çizelge 21de verilmiştir. Bu kullanım alışkanlığı sürdüğünde, Çizelge 31de özetlendiği gibi ikibin yılına kadar petrol ve doğal gazın ana enerji kaynağı olma özeliklerini sürdürmesi beklenmektedir. Çizelge 2. Planlı Kalkınma döneminde Türkiye'de enerji kaynak tüketimi. Katı Sıvı Dogaı Yıllar Yakıtlar Yakıtlar Gaz Hidrolik 1962 1982 1986 57.8 28.5 34.4 37.7 57.4 54.1 0.1 1.7 4.5 14.0 10.8 Peki bu kullanım alışkanlığı ile bunlar dünyamıza daha ne kadar yetecek? Dünyada yaygın olarak kullanılan doğal gazın 1976 yılı itibarıyle toplam rezerv miktarı 102.2Tirilyon 111 3 olup, ülkelere dağılımda %42.9 1luk biroranla S.S. C.B. en bü13
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=