14 yük paya sahibidir. Çizelge 3. Dünya birincil enerji talebi. Dünya Birincil Enerji Talebi 2000 Yılı 2020 Yılı MilyarTKE Milyar TKE Talep Talebin Karşılanması Taşkömürü, Linyit Petrollü kum Petrol Doğal Gaz Nükleer Enerji Toplam AÇIK il 24.8 17.4 6.0 4.4 3.5 3.5 7.2 5.8 3.9 1.5 3.0 1.5 23.6 18.0 -1 .2 0.6 Kaynak: Batı Almanya Shell A 50.3 12.0 7.0 3.7 7.8 7.8 37.5 12.8 1. Enerji talebinde yıllık artış% 3.6 il. Enerji talebinde yıllık artış% 2.6 TKE : Taş kömürü eş değeri il 27.4 9.0 7.0 3.7 3.0 3.0 26.5 -0.9 Herhangi bir yıla ilişkin rezerv kapasitesi o yıldaki üretme oranı (R/P-ratio) söz konusu rezervin ömrünü verecektir. Bu durumda Çizelge 4'de görüldüğü gibi dünya enerji kaynakları içinde en uzun ömürlü olanı kömürdür. Çizelge 4. Doğal gaz ve petrolün kullanılabil ir rezerv ömrü. Doğal Gaz Petrol Ku l lanıl abi lir Rezervi 108 136.5 Kul lanılabilir Rezerv ömrü 50 30 Türkiye'cleki doğal gaz rezervlerine gelince, ülkemizde başta Trakya Hamitabat olmak üzere Mardin-Camurlu'da gaz rezervlerimiz vardır. Hamitabat üretebilir rezerv miktarı 12.8 Milyar m3yıllık üretim 450 Milyon m3'tür. Ülkemize öncelikle alternatif enerji sağlamak ve yanı sıra şehirlerde anan hava kirliliğine bir çözüm getirmek amacıyla dışarclan doğal gaz alınmasına karar verildiği belirtilerek bu nedenle 1983 yılında başlayan çalışmalarla geniş bir pazar araştırmasının yürütüldüğü, gaz sisteminin en rantabl kullanılabileceği bölgelerin saptandığı açıklanmıştır. S.S.C.B. ile Türkiye arasında 18 Eylül 1984 tarihinde imzalanan anlaşma ile Soyutgazeksport ve BOTAŞ kuruluşlarına ticari anlaşma yapma görevi verilmiş, doğal gazın ithali 14 Şubat 1986 tarihli Türk-Sovyet Ekonomi Komisyonunda karara bağlanarak 18 Temmuz 1986 tarihinde ele boru hattının yapımına başlanmıştır. 1987-2011 dönemine ilişkin Türkiye'de doğal gaz kullanımının sektörlere dağılımı ise aşağıdaki gibi planlanmıştır. Elektrik %47 Gübre %10 Sınayi %21 Konut-Ticari %22 Toplam %100 Görüldüğü gibi dünya genelinde doğal gazı elektrik üretiminde kullanma eğilimi azalmaktadır. Örneğin tükettik leri doğal gazın bir kısmını ithal etmekte olan İngiltere ve Fransa gibi ülkelerde elektrik üretimi için ayrılan pay %1 ve %3 kadardır. Pik zamanlarda devreye sokulması amacıyla Cezayir ile 20 yıl süreli bir LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) alım anlaşması 14 Nisan 1988'de imzalanmış olup ilk alım 1992'cle başlayacak 1996'da da 2Milyar m3/yıl ile plato periyoda ulaşacaktır. Söz konusu LNG-Terminali Marmara Ereğlisi'ncle kurulacak ve yaklaşık 25 kilometrelik boru hattı ile S.S.C.B-Türkiye Doğal Gaz boru hattına bağlanacaktır. Doğal gaz kullanımı ile enerji dengeleri şöyle değişecektir. -Petrol ürünlerinin toplam tüketimindeki payı %41'e düşecek, doğal gazın ise %6'ya çıkacaktır. -İthalatta petrol ürünlerinin payı %80'den %72'ye düşecek, ithalatın 0/oll'ini doğal gaz oluşturacaktır. S.S.C.B. ile yapılan anlaşma gereği gaz bedelinin %70'nin mal karşılığı ödenmesinin ülke ekonomisi için uzun vadeli bir ihracat potansiyeli olması yanısıra ihracat ürünlerinin kalitesinin gelişmesine, yeni pazarların doğmasına yol açacaktır. Türkiye'nin en kalabalık olan şehri İstanbul 1975-1980 arasında Türkiye genelinde görülen hızla artan kentleşme oranına paralel olarak nüfus artış hızı yılda ortalama binde 38.9 ile Türkiye nüfus yıllık artış oranının çok üstündedir. Bu aıtış doğumlardan çok göçlerden olmakta Türkiye'de kilometre kare başına ortalama 48 kişi düşerken, İstanbul'cla bu sayı 830'a çıkmaktadır. Ayrıca Türkiye Sanayi Kuruluşlarının yaklaşık %4011 İstanbul ve çevresinde bulunmaktadır. Gerek artan nüfus gerekse artan endüstrileşme hareketlerine paralel olarak kentin enerji tüketi-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=