Doğalgaz Dergisi 7. Sayı (Nisan 1990)

mV 12 o kHz 48 5 hat bünyesinden çıkacak ve böylece kapasitans kuplaj'ı maksimuma ulaşacaktır. Üzerinden akım geçmeyen anlarda güç kablolarının veya iyi dengelenmiş yüksek voltaj kablolarının güç dedektörleri ile mevcudiyetleri tespit edilemezken bu radyo frekans sinyalleri iletgenin varlığını, radyo mod'undaki pasif dedektör vasıtasıyla belirlemiş dlacaktır. Hem telekominikasyon kabloları ve hemdemetal borular, bu VLF (Veıy Low Frequence) radyo sinyallerini ta.5 ırlar. pasif lokasyon vine etkili vlur. 10 15 20 25 30 35 Şekil 2 Telefon k;ıblosuncfa frekilns spektnım analizi. Ancak bütün pasif sinyallerde olduğu gibi VLF sinyalleri ile de hat güzergahını izleyip belirleyecek bir yöntem yoktur. Şekil 2'de gömülü tipik bir telefon kablosu üzerindeki aranabilir frekansların spektrum analizinin sonucu görülmektedir. Düşey taksimat değerleri, yatay eksen üzerindeki frekansın relatif sinyal kuvvetini göstermektedir. Grafikteki frekansların enine yayılmasına karşılık; 16 ve 19,6 kl-Iz. 'lik iki tepe noktası, uygun hale ayarlanmış bir alıcı detektör vasıtasıyla yapılan arama işleminde, kolay işitilebilir ve anlaşılabilir bir izlenim sağlar. Frekanslar, yeryüzünün çeşitli yerlerinde değişir; fakat radyo mod lokasyonu, al ıcı detektörün uygun ayarlanması halinde, daima bu frekanslara yaklaşır. 3.3. İŞİTİLEBİLİR SİNYAL VE BFO-FREKANSLI OSİLATÖR Güç frekansları ve bunların yüksek armonikleri, normal işitme sınırları içinde düştüğünde radyo frekansları duyulabili rölçü sınırlarının ötesinde kalır. Bunların duyulabilir olma:,ı için, ses frekansl ı bir ösilatör kullanılır (BFO - Beat Frcquency Oscillator). Aranan sinyale yakın bir frekanssinyali üreten buosilatör, birbirine karışmış güç ve radyo frekans ikilisinin arasındaki fark kadar bir frekansta bir ses oluşturur. Bu ise, motorlu çift pistonlu bir uçağın sesini andırır ki burada motorlar arasında önemsiz bir hız farkı vardır veya bir org üzerinde iki bitişik borunun alçak bir ses tizliğine benzer işitilebil i r bir sesi andırır. Duyulabilen bir ölçü içinde kalan olabildiğince büyük bir frekans farklılığında ki gibi, radyo sinyalinin varlığı bir kulaktan veya oparlör'de belirli bir sese dönüştürülmüştür. 16 ve 19,6 kHz. frekansların özel halinde, BFO frekansı bunların arasındaki 17,8 kHz'e yerleştirilmiştir. Eğer bu frekanslardan biri mevcutsa, 1,8 kHz'lik frekansın sesi rahatlıkla duyulacaktır. BFO radyo mocl'u farklı bir VLF (çok alçak frekanslı) radyo sinyaline ayarlandığı zaman ses frekans osilatörü BFO'nun yeniden tanzimi gereklidir. 4. AKTİF SİNYAL UYGULAMASI Aktif sinyal uygulaması, bir sinyal generatörünün veya vericisinin kullanılmasını gerekti rir. a.c. voltajlı bilinen bir frekans ve ayırım işareti veren, gücünü ise bataryadan alan bu tür bircihaz ayrıca, gömülü iletgenlerin tespiti için bunlarla keneli arasında değişik yöntemlerle bağlantı kurabilen bir araç ile birlikte çalıştırı l ır. Yöntem şekilleri aşağıda açıklanmaktadır. 4.1. DOĞRUDAN BAĞLANTI Sinyal generatörünclen alınan bir a.c. voltaj çıkışı, bir devre oluşturacak şekilde vana gibi bir giriş yerinden bir ölçü aletine ve buradan bir topraklama çubuğuna veya diğer bir topraklama noktasına doğrudan bağlanmıştır (Şekil 3). Şekil 3 Doğrudan bağlamı. Bu durumda sinyal, hattın boyutları ile toprak koşullarına bağlı olan bir mesafede, hat boyunca aranabilecektir. Boruya monte edilmiş bir izole contanın olması halinde ise, bunun hem büyük ölçüde sinyal zayıflamasına ve engelle-

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=