50 1kHz BkHz 33kHz aralarında bölmelerini de önler. Aynca toroidal çekirdeğin iyi bir manyetik kuplaj oluşturması nedeniyle de kuvvetli sinyalin, enjekte edildiği hat üzerinde kalmasını sağlar. Bunlara ek olarak 1 kHz'in altındaki frekanslar, iyi bir etki için toroid enjeksiyonda kullanılabilir ve kuvvetli olmayan güç frekans bandı üzerinden enterferans oluşturarak, uzun mesafeler boyunca arama yapabilirler. Yüksek frekanslar ise, ufakça birtoroicl ile kolayca uygulanabilir, enterferanstan kurtulabilirler. Fakat bu tür frekanslar daha uzağa gidemez ve istenmeyen hatlar ile daha kolay ku plaj'a girerler. 4.4. AKTİF LOKASYON İÇİN FREKANS SEÇİMİ Gömülü hatların bulunması ve izlenmesinde sinyal frekansının önemli bir faktör olduğu, yukarıda anlatılanlarla açıklığa kavuşmaktadır. Bütün koşullan kapsayan tek bir frekansın varlığı söz konusu olmamaktadır. Basit bir cihazın, izafi olarak, teknik olmayan personel tarafından kullanılması, bu kişinin isteğine göre hareket etmesine ınanidir. Zira endüksiyon modunda yeterli derecede iyi bir sonuç vereceğine inanarak seçtiği tek bir frekans, istenmeyen hatlarla kolayca kuplaj'a gireceğinden, bununla yaptığı çalışmalar başarılı olmayacaktır. Böyle bir uygulamanın başarılı olabilmesi için, 22kHz ve 33kHz civarındaki aktif sinyaller birlikte kullanılırlar. Bu işin teknik yönüyle ilgili mühendis ve teknisyenlerin, problem çözümü uğraşılarında, daha şumullü cihazlar için uygun frekans değerleri bulunup verilebilir. Bunlar için tipik örnekler Şekil 7'de verilmiş olup, bunların kullanım mantıkları aşağıda açıklanmıştır. ı-----1 /1000 sn-------; ~1 /1 ooo sn ----, 1----- 1/1000 ~ı::ı ------l ı----1 /1 ooo sn _ _-----; i!l!Jlllllli!mıBIIJlliliruıııııııııııııWımınaıııı1mmıııııı1ıı1mnıımmıınııunıiııııı:w1ıUllllllllUW.!L-!ll!Wll!!lllli limilllllmırnıımımmı:ruııııııllmllllRıımınıımııillll.HW~l!Jillüi!lulilduııı!Dmınıııımı, 130kHz Şekil 7 Çeşirli frekanslarda akrif sinyaller. lkHz: Bu alçak frekans, uzak mesafeler boyunca, hattın belirlenmesive izlenmesi için oldukça kullanışlıdır. Zira istenmeyen hatlarla kolay kuplaj yapmaz. Fakat: Endüksiyon için elverişliği azdır ve güç frekansı harmonik bandı içinden geçer. SkHz: Bu orıa frekans, genel maksatlı sinyal için daha kullanışlıdır, endüksiyon için elverişlidir, güç frekansı enterferans bandının dışında kalır ve istenmeyen hatlarda sınırlı bir kuplaj yapar. Fakat: Telekominikasyon kabloları gibi küçük çaplı kablolarda, bunların üzerine yeterli bir kuvvette sinyal yüklemez. 33kHz: Bu yüksek frekans, birçok hatta kolaylıkla uygulanır. Böylece başlangıç araştırması için çok fayda sağlar. Ufak çaplı hatlar üzerinden geçişi iyidir. Fakat: Çok kolaylıkla istenmeyen hatlarla kuplaj'a girer ve kısa mesafelerde, alçak frekanslara göre, kuvvetini çabuk kaybeder. 130kHz: Bu çok yüksek frekans, endüksiyonun zor hallerini oluşturan ku mlu kuru toprağın içindeki ufak çaplı hatlarda ve kısa mesafeli kabloda işe yarar, endüksiyon vasıtasıyla çok kolay uygulanır. Fakat: istenmeyen hatlarla çok kolay kuplaj'a girer ve uzağa gitmez. 4.5. METAL OLMAYAN HATTIN İZLENMESİ Buraya kadarki bütün arama teknikleri, bir metalik hattın veya bir iletgenin içinden geçen sinyal akımlarının bir temel oluşturduğu prensibine dayanır. Kanalizasyon ve drenaj ile ilgili plastik veya beton borular söz konusu olduğu zaman, eğer bunların içine veya bunlara paralel bir tel döşenmemiş ise bu tür boruları, elektromanyetik bir sinyal akımını içlerinden geçirerek bulmak ve izlemek için açıkça herhangi bir usul yoktur. Bundan dolayı, aktif bir lokasyon metodu ile bunlara bir sinyal yüklemek gerekir. Bunun çaresi, "sonele" diye bilinen bir sinyal ve- · ricisini hattın içine yerleştirmek ve bunu toprağın üstünde izlemek için uygun ayarlı bir alıcı kullanmaktır. Sonele elemanı, gücünü bataryadan alan birosilatör vasıtasıyla yakından kontrol altına alınmış bir sinyal frekansı ile enerjilenen, üzerine bobin sarılı bir ferromanyetik çubuktan ibarettir. Sonclenin tümünü oluşturan çubuk, osilatör ve bataıya su geçirmez bir muhafaza içindedir. Boru boyunca sondenin bir yandan öbür yana geçmesi için, bir drenaj çubuğuna veya şamandıraya veya diğer bir uygun vasıtaya bağlanacak şekilde tasarımı yapılmıştır. Kullanılan frekans, bir sinyal generatörü frekansının ay-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=