52 Alıcı devresi, cihazın ölçü aleti üzerinde okunan bir derinl iğin tespitini, aritmetik olarak yapar (Şekil 9). Et= (d ~x) - --- l X ~~=------1 ~ Eb = ¼-------+ Aritmetik olarak yapılan derinlik hesabının, civardaki kablolar veya yakındaki bir branşman, dirsek ve diğerleri ile lokal enterferansların, bir sinyal çarpıklığı (distorsiyonu) oluşturmasından ötürü, ölçü hassasiyetine etkisi ile kesin bir ölçümden biraz farklı olacağı, göz önünde tutulmalıdır. Önemli diğer bir nokta da cihazın, derinlik ölçüsünü daima bir boru veya kablonun merkezinden itibaren vermesidir. Halbuki, büyük çaplı borular gibi yer altı engellerinde, kazı esnasında öncelikle bilinmesi gereken üst noktanın toprak yüzeyinde olan mesafesidir. Dolayısıyla bu mesafe, ölçülen derinlikten çok daha farklı olacaktır. Eğer gerekiyorsa, detektörün derinlik hesabının doğruluğu, bir nirengi vasıtasıyla tahkik edilmelidir. Burada, derinlik hesabı puşbutonunun sonde içinde de aynı kullanma kolaylığına sahip olduğu bilinmelidir. Bununla beraber, alıcının ayarı ile sonde tarafından oluşturulan manyetik alanın şekli farklıdır. Bu nedenle, hatlar ve sondeler için ölçü aletinin üzerinde ayrı ayrı derinlik skalaları bulunur. 6. DOĞRULUK DERECESİ VE RADYODl;:DEKTÖR ARAYICILAR Bir arayıcı cihazın; "gömülü hattın pozisyonunu ve derinliğini yanlışsız bulmak özeliği" elemek olan doğruluk derecesini tayin etmek zordur ve bilgi yönünden çok defa eksiktir. Elektromanyetik arayıcılar boru ve kabloların yerini bulmazlar, yalnızca alternatif manyetik alanların yerini tayin ederler. Doğruluk derecesinde hata payı, iki faktörden dolayı ortaya çıkar: a) Bir manyetik alanın maksimum (veya minimum) değerinde ve alan şiddetinin tam olarak doğru ölçülmesinde, arayıcı cihazın kesin noktayı ölçme yeteneğindeki hata payı sözkonusudur. b) Bir hattı çevreleyen silindirik manyetik alanın şekli bozulabilir veya distorsiyona uğrayabilir ki böylece maksimum alan şiddeti, aranıp bulunması istenen bu hattın üzerinde daha uzun bir menzile sahip olamaz ve ayrıca alan şiddetinin aıtarak veya azalarak değişmesi de, doğru bir derinlik ölçümünü engelleyebilecek böyle bir ortamda hata payı oluşturur. Bir arayıcı cihazın, üç tip anten düzeni vardır: a) Yatay konumlu tek anten, b) Yatay konumlu ikiz anten ( Bu antenlerden biri, diğerinin 40 cm. üst tarafına monte edilmiştir), c) Düşey konumlu tek anten. Gömülü hatların bulunabilirlik meıtebesi, arayıcı cihazın yapabileceği hata payına göre tarif edilir. Güvenilir derecede izole edilmiş uzun bir hat ile birlikte tüm skalanın %1'i içinde ve düşey konumunda bir çıkışa sahip bir cihaz düşünüldüğünde; düşey bir anten hat derinliğini ±% 5 bir hata ile daha iyi ölçer, yatay tek anten±% 10 ve yatay ikiz antenler de±% 5 olan hata payları ile hat derinliğini tahlil edip oıtaya çıkarırlar. İmalat toleransı ve imalat hatası, diğer bir hata kaynağı oluşturur. Tek veya ikiz yatay antenler, mekanik toleranslardan en az etkilenirler. Eğer antenler aynı derecede yanlış yerleştirilmişlerse; bu durumda bir düşey anten, bir yatay antenin hatasından iki kat fazla hata verir. 6.1. MANYETİK ALAN DİSTORSİYONU Karayolları güzergahında gömülü hatların, tam bir doğrulukla yerlerinin tayininde karşılaşılan problemlerin birçoğu, manyetik alanların distorsiyonu nedeniyledir. Manyetik alanları, değişik açılı diğer hatlar vasıtasıyla distorsiyona uğratabilen hemen hemen sayısız yollar bulunmakla beraber, doğruluk derecesinin faydalı bir analizi, iki spesifik durumun isabetli bir şekilde irdelenmesiyle yapılabilir:
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=