02-04 Mart 2017 tarihleri arasında Antalya Kemer Mirada Delmar otelde Gazbir-Gazmer desteğiyle gerçekleştirilen ”3. Baca ve İç Tesisat Güvenliği Stratejik Değerlendirme Toplantısı”na Enerji Piyasası ve Denetleme Kurumu, Türk Standartları Enstitüsü, Muayene Kuruluşları, Gaz Dağıtım Şirketleri ve Bacader üye firmalarının yetkilileri katıldı. Moderatörlüğü Bacader Genel Koordinatörü Muammer Akgün tarafından gerçekleştirilen “Baca Uygulamalarına Yönelik Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı çalıştayda baca sektörünün en önemli 10 sorunu belirlendi. Bu 10 sorun 10 ayrı masadaki değerli katılımcıların katkıları ve çözüm önerileri ile saptandı.  

Çalıştayın çıktıları aşağıdaki başlıklarda ve içerikte olmak üzere; 

1-      Periyodik Kontroller Konusunda; “Bacaların montajı ve devreye alınmasından 5 yıldan sonra her yıl periyodik kontrol yapılmalıdır. Bu süreçte baca ve yağlı kanal temizliği konusunda itfaiye tarafından yetkilendirilmiş baca-yağlı kanal temizleme personeli, seviye 2 personeli tarafından kontrolü ile baca kontrol personeli tarafından yapılmalıdır. Bacaların montajı ise gaz dağıtım şirketleri tarafından baca montaj personeli seviye 3 ve baca kontrol personeli seviye 4 personeline sahip baca montaj firmaları tarafından yapılmalıdır. Sürecin gelişimi ve devamı için EPDK tarafından yasal mevzuat düzenlenmelidir.  Bunun altyapısının oluşabilmesi için gerekli yasal mevzuatın oluşması” gerekliliği benimsendi.

2-      Baca Projelerinin Sahibinin Kim Olduğu Konusunda, “Doğalgaz iç tesisat yetki belgesi firma makine mühendisi olmalıdır.

Bunun için;

Doğalgaz iç tesisat  /   Mühendis yetki belgelerine sahip olmalı

Endüstriyel Tesisat  /     Mühendis yetki belgelerine sahip olmalı

Baca Tesisat             /     Mühendis yetki belgelerine sahip olmalı

Makine Mühendisleri Odası baca tesisatı uzmanlık müfredatı eğitimi ve yetki belgesi için çalışma yapılması” görüşü benimsendi.

3-      Muayene Kuruluşları Konusunda; “Gaz Dağıtım Şirketlerinin EPDK ile yapacağı görüşmeler sonunda yasal alt mevzuatın oluşturulmasının sağlanması ve düzenlenerek yayınlanmasının ve Gaz Dağıtım Şirketleri tarafından bölgesindeki sertifikalı firmalar tarafından mail veya Web sitesinde yayınlanarak yapılacak duyuru ile belirlenen tarih itibarıyla proje ve baca saha uygulama kontrollerinin, görevlendirilecek gaz dağıtım şirketlerinin muayene kuruluşları tarafından gerçekleştirileceğinin tebliğ edilmesinin ve belirlenecek geçiş süresi sonunda ilgili muayene kuruluşunun TÜRKAK’tan akredite olmasının sağlanması ile çözümleneceği” görüşü benimsendi.

4-      Saha Uygulamaları Konusunda; “Proje-tesisat uygunluğunun standart bir çeklist ile kontrolünün sağlanmasına yönelik bir çalışma yapılması ve belirlenen randevu gününde muayene kuruluşu yetkilisine, gaz dağıtım şirketi yetkisinde refakat etmesi gerektiği “görüşü benimsendi.

5-      Belgelerin İzlenebilirliği Konusunda; “Sektör tarafından güvenilirliği kabul edilmiş kurum ve kuruluşların temsilcilerinden bir komite oluşturulmalıdır. Bu komite tarafından oluşturulacak bilgi bankasında;  belge veren akredite kurumları, belge alan firmalar, firmaların belge kapsamları bilgilerini içeren bir paylaşım olmalıdır. Bu paylaşım, bir web sitesinden

a)        Gaz kuruluşları

b)   Akredite muayene firmalarına   

verilerek kullanıcı şifresi ile de bu bilgiler izlenebilir olur. Ayrıca baca tüm etiketlerinin (modüller, baca plakası vb.)  kare kodlu olması,  süreç içerisinde güvenilirliğin ve takibin de ayrıca sağlanacağı “konusunda fikir birliğine varıldı.

6-      Hermetik Bacalar Konusunda; “Hermetik bacaların bir baca olduğu kabul edilmelidir ve denetim sistemine dahil edilmesi gerekir, TS EN 15287 standardı kapsamında devreye alma ve periyodik kontrol kapsamına alınmalıdır. Isıtma sisteminin seçimine uygun baca yapılmalıdır. Yeni binalarda baca çözümlerinin standartlara uygun yapılması gerekir. Ortak bacalarda;

a-      Hava atık gaz sistemi kurulması,

b-     Yandan çıkışlar için standardın öngördüğü şartlara uyması, binalardan yandan çıkışların sayı sınırlaması için Sağlık Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Belediyelerinde dahil olduğu bir komisyon oluşturulması,

c-      Çevre kirliliği ve sağlık ve enerji verimliliği çerçevesinde veya standarda uygun bireysel bacaların yapılması sağlanmalıdır.

Eski bacalarda belirlenen kusurlar için 6 aylık bir süre verilerek düzeltme istenmesi ve eski sistemlerde kontrol yapılarak güvenlik seviyesinin iyileştirilmesine yönelik uzun vadeli tedbirlerin oluşturulması ve mevzuat kaynağının oluşturulması” gerektiği görüşleri benimsendi.

7-      Şaft içi Uygulamalar Konusunda; “Şaft içi uygulaması yüksek olan bacalarda bacanın yukarıdan aşağıya indirilmesi sorun olmaktadır. 4m’den yüksek metrajlarda duvar sabitlemesi gerektiğinden dolayı,  çözüm olarak kompozit baca uygulaması yapılabilir. Hermetik baca uygulamaları şaft içine doğrudan yapılamamaktadır. Oysa hava atık gaz sistemi uygulamalarla tüm baca sistemlerinde 20 adet hermetik cihazı bacaya bağlanabilir. Kapalı şaft uygulamalarında şaft kapatılmadan önce kontrol kuruluşu veya gaz dağıtım şirketi kontrol personeli tarafından şaft içerisinde kullanılacak olan malzemelerin kontrolünün yapılması gereklidir. Kapalı şaftlarda karbonmonoksit birikmesi riski nedeniyle CO zehirlenmesi riskini azaltmak için şaft atmosfere açık olmalıdır. Bacalarda müstakil baca şaftı olmalı” şeklinde görüş oluşturuldu.

8-      Muayene Kuruluşlarının Gaz Dağıtım Şirketleri Tarafından Görevlendirilmesi Konusunda; “Baca yapım (montaj) ve kontrolü hususunda sertifika yönetmeliği kapsamında tanımlanması konusunda EPDK gündemine alınmalıdır. Baca yönetmeliği çıkarılması, bacaların bu kapsamda montaj ve kontrolünün A tipi muayene kuruluşlarına devredilmesi (Asansör Yönetmeliği örneğinde) için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı‘na EPDK tarafından görüş/süre vb. yazı yazılabilir. Bu yazı bilgi olarak Sağlık Bakanlığına da gönderilmesi “ görüşü benimsendi.

9-      Kazan Dairesi Şartnamesi Konusunda; “Kazan dairesi ile alakalı yasal mevzuat düzenlenmeli, bina tesliminde (resmi, özel) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ya da belediyenin oluşturacağı yasal mevzuata göre onay vermesi gereklidir. Tasarım konusunda oluşturulacak mevzuata göre mimarlar, mühendisler bilgilendirilmelidir. Emniyet açısından kazan dairelerini en üst katta olması ayrıca değerlendirilmelidir. Binanın ısıl ihtiyacına göre kazan dairesi alanları belirlenmelidir. Kazan dairesinde baca çapı hesabına göre uygun boyutlarda baca şaftı yapılmalıdır. Yoğuşmalı kazanlarda yoğuşma sıvısının atılabilmesi için (özellikle kat altında kalan kazan daireleri için pompa sistemi yapılmalıdır.) gerekli tertibat hazırlanmalıdır. 350 kW üzeri kazan dairelerinde yangın dolabı yerine yangın topu (6kg) konulmalıdır. (yangın yönetmeliği )” şeklinde görüş oluştu.

10-  Standart Dışı Projelerin Oluşturulması Konusunda; “Şartname oluşturulmalıdır.

a-      35 kW altı endüstriyel pişiricilerin aynı ortamda birden fazla olması baca çıkışı olması durumunda bu tarz sistemlerde davlumbaz yapılmalıdır.

b-     35 kW üstü; baca sistemi ile aynı malzemeden yapılmalıdır.  Baca Sistemi fanlı tip olmalıdır. Sistem tasarımı ( Hesaplama Yöntemi) belirlenmelidir. Cihaz üretici beyanı varsa dikkate alınmalıdır. Veri yok ise, davlumbaz hacmi ve belirlenen yakalama hızı ile debi belirlenmelidir. Bulunan debi, ortam hava değişim kat sayısı kontrol edilmelidir. Ram Cihazlarının;

a- Tasarım

b- Malzeme Standardı ( TS EN 13084 )

 Fan Basıncı > P1:200 Pa, N1:40 Pa

c-Hesaplama Yöntemleri (Baca+Ortam değerlendirilmeli)

d- 1 kW için 1m³ hacim oranı bu tarz sistemlerde ayrıca  değerlendirilmelidir.” şeklinde değerlendirme yapıldı.

11-  Baca Montaj Firmaları İçin Faaliyet Bölgelerinde Görev Yapabilmeleri İçin Gerekli Yasal Dayanağı Hazırlanması Konusunda; “Baca montaj firmaları ilgili bölgede faaliyet gösterebilmesi için, EPDK tarafından hazırlanacak olan bir yönetmelik ya da ilavesi ile, Gaz dağıtım firması tarafından baca montaj faaliyeti konusunda görevlendirme yapabilmelidir. İç tesisat yapım, bakım, onarım sertifikası sahibi firmalar baca montaj faaliyet konusunda yetki alamaz.” şeklinde görüş bildirildi.

Masalar belirlenen sorunlara çözüm önerilerini oluşturdular ve son gün kapanış toplantısından önce masalarca belirlenmiş olan masa sözcüleri tarafından masaların çözüm önerileri sunuldu. Sunum esnasında çözüm önerilerine katılımcılar tarafından gelen sorular, sunum yapan masa sözcüleri tarafından yanıtlanmıştır.

Sonuç olarak, Baca Yönetmeliğinin acilen hayata geçirilmesi ve içeriğinin çalıştayda oluşturulan çözüm önerilerini de içermesi gerektiği, gaz sektörü tarafında da özellikle EPDK tarafından bir yasal düzenlemenin acilen yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte Akredite Muayene Kuruluşlarının sayısının henüz yeterli sayı da olmaması nedeniyle muayene faaliyetlerinin tüm bölgelerdeki gaz dağıtım bölgelerine yayılması ve gelişmesinin zaman alacağı da net bir şekilde görülmektedir. Bu nedenle de yasal mevzuata bir geçiş süresinin konulmasının faydalı olacağı aşikardır. Sektörün böyle bir sürece girmesinin sektörün gelişimi ve ileriye yönelik bu tarz çalışmaların devam etmesinin gerekliliği tüm katılımcılar tarafından benimsenmiştir.