BACADER Genel Koordinatörü Ümit Erturhan Antalya’da düzenlenen 2.Baca ve İç Tesisat Güvenliği Stratejik Değerlendirme Toplantısı’nda yaptığı sunumunda baca uygulamalarında yaşanan sorunlara değindi. 

 

Gaz dağıtım şirketlerinin temel gayesinin doğalgaz satıp para kazanmak ve bunu yaparken de en önemli unsurlardan bir tanesinin tüketiciyi memnun etmek olduğunu vurgulayan Erturhan şunları aktardı: “20 yıldan beri doğalgaz kullanan şehirler var. Ortaya çıkan en önemli unsur ise güvenli kullanım. Doğalgazın güvenli şekilde kullanımı sonucunda tüketici ekonomik konfor elde ediyor. Bu konfor da müşteri memnuniyeti olarak doğalgaz dağıtım şirketlerine geri dönüyor. Mutlu olan bu müşteriler silsilesi ile de sürekli gaz talebi başlıyor. İnsanlar doğalgazın faydalarını, güvenli kullanımını başka yerlerden, başka müşterilerden duymuşlar ki talep ediyorlar”.

 

“En Önemli Unsur Baca”

Güvenli gaz kullanımı konusunda tesisat, servis kutusu, sayaç gibi birçok unsurun önem taşıdığını söyleyen Erturhan bunların içinde en çok baş ağrıtan, en çok üzücü olaylara sebep olanın baca olduğunu söyledi. Erturhan sözlerine şöyle devam etti: “Bacalar doğalgaz tesisatı içerisinde en önemli unsurlardan birisidir. Örnek vermek gerekirse, en son, küçük bir kız çocuğu şofben bacasının sızdırdığı karbon monoksitten zehirlenerek hayatını kaybetti. Bursa valisinin yaptığı ilk açıklama ise ‘Doğalgazdan zehirlendi’ şeklinde oldu. İnsanların algısı ilk olarak ‘Doğalgazdan zehirlendi’ şeklinde oluyor. Karbon monoksitin ne olduğunu belki kimse bilmiyor ve bu yüzden hemen doğalgaz sebep gösteriliyor. Bu da insanların doğalgaza iyi gözle bakmamasına; böylece müşteri memnuniyetinin azalmasına neden oluyor. Bunun önlenmesinin en önemli noktalarından birisi güvenli baca kullanımıdır”. 

 

“Eğitimli Montajcı Şart”

Güvenli bacaların takılması için eğitimli montajcıların gerekli olduğunun önemine değinen Erturhan şu açıklamalarda bulundu: “Biliyorsunuz 2008 yılında bacaların güvenliği ile ilgili CE işaretlemesi zorunluluğu geldi. Bu  belgeler onaylanmış kuruluşlar tarafından üreticilerin gerekli testleri yapmasından, gerekli üretim koşullarını sağlamasından sonra veriliyor. Ama iş burada bitmiyor. Güvenli baca için doğru bir ürünün yanında, doğru hesaplama ve doğru montajın da olması gerekiyor. Bunlardan birisini eksik yaptığınız zaman diğer unsurların hiçbir önemi kalmıyor. Yanlış montaj yaptığınızda cihaz düzgün çalışmaz ve bu enerji verimliliği açısından çok önemli bir husustur. Hesaplamayı doğru yaptınız ama yanlış bir ürün kullandınız; bu sefer de ürünün zaman içinde çürümesi ve kazalara sebebiyet vermesi muhtemel olaylardan bir tanesidir. Hesap doğru; bacamız da doğru ama bu ürün doğru bir şekilde sahaya monte edilmiyorsa, bu bacanın da güvenliğinden bahsedemeyiz. Bizim çok karşılaştığımız sorunlardan birisi de, bacayı monte ediyorsunuz; kelepçe takılması gereken yerde eski usta mantığı ile vidalama yapılıyor; böylece sızdırmazlığı bozmuş oluyorlar. O yüzden bizim için en önemli hususlardan bir tanesi güvenli baca için eğitimli montajcıdır. Yönetmeliklerde iç tesisatlar için hesaplamaların ve projelerin hazırlanması ile ilgili maddeler var. Mesela ürünlerin standartlara uygun olması, CE işareti taşıması gibi. Şu anda tek eksik montajlarda eğitim şartı”.

 

“Haklı Rekabetin Sağlanması İçin Baca Kontrolü Şart”

Sektörde haklı rekabetin sağlanması için yeterli, bilgili ve standartlar çerçevesinde baca kontrolünün de şart olduğunu anlatan Erturhan: “Örneğin bir müteahhite baca için farklı teklifler veriliyor. Karşıdaki tüketici bilinçli olmayabilir. Bu hususu göz önünde bulundurduğumuzda, karşıdaki tüketicinin tek bir kriteri var. Mesela İstanbul’da bir müteahhite teklif verdiğinizde, ‘Benim kriterim İGDAŞ’ın onayı’ diyor. ‘Eğer İGDAŞ onay veriyorsa benim için bacanın 10 TL, 40 TL, 100 TL olmasının hiçbir önemi yok’ diyor. Sonuçta bu kullandığımız paslanmaz çelik 10 ton, 100 ton alınca fiyatı yarıya gelen bir malzeme değil. Uluslararası pazarda paslanmaz çelik  altın gibi değerli bir malzeme. Bu şartlarda baktığınız zaman bu fiyat farklarında mutlaka sıkıntıların olduğu görülebiliyor. Karşı taraf da ‘Benim için önemli olan gaz dağıtım şirketinin onayı’ dediği zaman olay yine gelip baca kontrolünde kilitleniyor. Çünkü kullanıcı her zaman doğalgaz dağıtım şirketine güvenir.  Doğalgaz dağıtım şirketinin doğru kontrol yaptığını kabul eder. Sonuçta 20 yaşında da tüketiciniz var; 70 yaşında da. Doktora yapan tüketiciniz de var; okuma yazma bilmeyen de. Bunlara baktığınız zaman en önemli şey tüketicinin gaz dağıtım şirketine olan güvenidir. Bu güveni sağlamak için de bacaları mutlaka standartlara uygun bir şekilde kontrol etmemiz gerekiyor. Bunun için de, BACADER ve GAZMER işbirliği ile protokolünü imzalayacağımız baca kontrol eğitimleri çerçevesinde, bu işin sistematik bir şekle çevrilmesinin uygun olduğunu düşünüyoruz” şeklinde konuştu. 

 

“Ortak Uygulama Şart”

Doğalgaz dağıtım şirketlerin farklı baca uygulamalarının ana sebebini bilgi eksikliğine dayandıran Erturhan gaz dağıtım şirketlerinin bir şeyler öğrenmeye başladıkça bu uygulamaların daha da iyiye gittiğini ve gideceğini belirtti. Bunun için de şu an mevcut uygulamaları ortak bir uygulamaya dönüştürecek bir kararın alınmasını faydalı gördüklerini dile getiren Erturhan şunları ifade etti: “Sonuçta bu işi yapan insanlar bu sektörden ekmek kazanmaya çalışıyor. Gaz dağıtım şirketleri, iç tesisat tedarikçileri bunların hepsi kazan kazan modeli içerisinde bir iş ortağı.  Piyasaya güvenli bir baca yada güvenli bir kombi arz etmediğiniz zaman kendinizle birlikte diğer taraflar da zarar görecektir. Farklı uygulamaların da baca üreticilerine sıkıntıları var. Kimisi hesabı farklı istiyor; kimisi montajcının yaptığı baca montajı için, üreticinin de montajı yaptığına dair beyanını istiyor. Türkiye’de doğalgaz dağıtım şirketlerinde bunun  gibi çok farklı uygulamalar var. Bir yerde farklı bir gelişme oluyor, şartname değişiyor haberiniz olmuyor. Her yeri takip edemiyorsunuz. Sıkıntı müşteriye yansıdığı zaman da, olan arada kalan tesisat firması veya bacacı oluyor”. Uygulamalardaki farklılıklardan dolayı yaşanan gelişmelerin müşterilere olumsuz anlamda yansımasından dolayı bu konuda ortak bir uygulama talepleri olduklarını dile getiren Erturhan şunları belirtti: ”GAZBİR bünyesinde doğalgaz iç tesisat komisyonu var. Bu komisyonla birlikte proje uygulamalarının genel çerçevelerinin belirlenip bir ortak uygulama kararının alınması gereklidir. Bu kararın alınmasını hem gaz dağıtım şirketleri hem bacacılar hem de son kullanıcılar açısından son derece önemli bir husus olarak görüyorum”. 

 

“Piyasa Gözetim ve Denetimi Sıkı Yapılmalı”

Piyasa gözetim ve denetiminin yetersiz olmadığını ama -özellikle üreticiler anlamında- bunun biraz daha sıkı yapılması gerektiğini vurgulayan Erturhan: “Şu anda çok sayıda bize de “Baca üretimi yapmak istiyorum” diye başvuranlar var. Hatta geçenlerde birisi aradı “Ben bacama CE sertifikası almak istiyorum” dedi. Ama bu kadar kısa zamanım var diyor. Bu işareti almak için deneyler yapacaksınız; testlerden geçeceksiniz; fabrika üretim kontrolü uygulayacaksınız; en az 6 aylık süreç. Daha kısa sürede olması mümkün değil. Baktığınız zaman da bu üreticilerin piyasaya ürün arz ettiğini görüyorsunuz. Bacaları gaz dağıtım şirketleri tarafından kabul olmayan insanlar da farklı çözüm yolları arıyor.  Akabinde sektör genişlemesinden dolayı bu konuda çok fazla üretici olmaya başladı. 

 

Bu yüzden daha sıkı piyasa gözetim, denetim yapılması lazım. Bu konuda BACADER olarak kendi piyasamız ve kendi üreticilerimiz de dahil olmak üzere böyle bir sisteme kesinlikle destek olacağımızın sözünü veriyoruz” dedi. 

 

“Bakanlık Onaylanmış Kuruluşlar Şubesi Denetimleri Sıklaştırmalı”

Ürün sertifika kontrol sürecinde ise sertifika kontrollerinden standartlara kadar daha fazla dikkat gösterilmesi gerektiğini de belirten Erturhan insanların artık ürün sertifika kontrolünde GAZMER markasını çok rahat bir şekilde kullandığını söyledi. “Yani piyasada ‘TSE’den belgeli”den ziyade ‘Ben GAZMER’den onaylıyım’ sloganı kullanılıyor. Web sitesine giriyorsunuz ilk açılan sayfada ‘Ürünümüz GAZMER onaylı’ yazıyorlar” diyen Erturhan sözlerini şöyle sürdürdü: “Onaylanmış kuruluşlar arasında farklı belge uygulamaları ve akredite olmayan testlerin kabul edilmesi de sektördeki önemli sorunlardan bir tanesidir. Gaz dağıtım şirketleri olarak ‘CE belgesi almış mı?’ diye bakarız ama kimden aldığını, aldığı firmanın yeterliliğini sorgulamayız. Onaylanmış kuruluşların nasıl belgelendirdiği konusunda da aklımızda ciddi soru işaretleri var. Sonuç olarak Bakanlık Onaylanmış Kuruluşlar Şubesi’nden bu konudaki denetimleri sıklaştırmasını talep ediyoruz.