Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Elektrifikasyon Eylem Planı, Avrupa'nın elektrifikasyon yol haritasının merkezine ısı pompalarını yerleştiriyor. AB Elektrifikasyon Eylem Planı, 2025 yılında 2,4 milyon olan yıllık ısı pompası kurulumlarının 2030 yılına kadar 4 milyona çıkarılmasını hedefliyor. Bu talebi oluşturmak amacıyla plan; elektrik ile doğal gaz arasındaki fiyat oranının iyileştirilmesi, elektriğin doğal gazdan daha yüksek vergilendirilmemesinin sağlanması, enerji sisteminde esnekliğin desteklenmesi ve sanayide elektrifikasyonun hızlandırılması gibi çeşitli önlemleri içeriyor.

Bu başlıkların tamamı, uzun süredir Avrupa Isı Pompası Birliği (EHPA) tarafından savunuluyordu.

EHPA Politika Direktörü Jozefien Vanbecelaere konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Bu Elektrifikasyon Eylem Planı oyunun kurallarını değiştirecek nitelikte. İlk kez enerji talebinin elektrifikasyonunun artırılmasına odaklanıyor ve bunu enerji vergilendirmesi ile elektrik fiyatlarının ele alınmasından, ısı pompalarının esneklik potansiyelinin değerlendirilmesine, sanayide elektrifikasyonun ve atık ısı geri kazanımının desteklenmesine kadar uzanan kapsamlı bir önlem paketiyle gerçekleştiriyor.

Planın başarılı olabilmesi için Avrupa Komisyonu'nun bunu hızla yasal düzenlemelere dönüştürmesi ve ulusal düzeyde uygulanacak tedbirleri hayata geçirmesi gerekiyor. AB üye ülkeleri de daha güçlü enerji güvenliği, daha yüksek elektrifikasyon oranı ve daha düşük enerji faturaları için uygulamada ortak hareket etmelidir."

Planın en dikkat çekici taahhütlerinden biri, 2030 yılına kadar haneler için elektrik/doğal gaz fiyat oranının en fazla 2,5'e, sanayi için ise 2,0'a düşürülmesinin önerilmesi oldu. Planda ayrıca üye ülkelerin elektriği doğal gazdan daha yüksek oranda vergilendirmemesi gerektiği vurgulanıyor. Günümüzde birçok Avrupa ülkesinde elektrik, doğal gaza kıyasla kat kat daha yüksek vergilere tabi tutuluyor.

Elektrik vergileri ve şebeke kullanım ücretlerinde yapılacak reformların yanı sıra fosil yakıt sübvansiyonlarının kaldırılması da ısı pompalarının daha ekonomik hale gelmesine ve elektrifikasyon yatırımlarının cazibesinin artmasına katkı sağlayacak.

İlk yatırım maliyetlerini azaltmak amacıyla Avrupa Komisyonu; finansman ve sosyal kiralama (social leasing) modellerinin yaygınlaştırılmasını, kamu alımlarının ısı pompası kullanımını hızlandıracak şekilde değerlendirilmesini ve tüketiciler için fiyat şeffaflığının artırılmasını öneriyor.

Elektrifikasyonun daha akıllı ve esnek bir enerji sistemi gerektirdiğine dikkat çeken Komisyon, şebeke kullanım ücretlerinin yeniden düzenlenmesi, akıllı sayaçların yaygınlaştırılması ve ısı pompalarının talep tarafı katılımı (demand response) piyasalarına daha etkin şekilde entegre edilmesine yönelik adımlar öneriyor. Bu düzenlemeler sayesinde tüketicilerin enerji faturalarının düşmesi ve elektrik şebekesinin daha dengeli çalışması hedefleniyor.

Eylem Planı sanayiye de güçlü bir mesaj veriyor. Planda, sanayide fosil yakıt kullanılan enerji talebinin yaklaşık yüzde 60'ının ısı pompaları aracılığıyla elektrifikasyona uygun olduğu belirtiliyor. Bu dönüşümün desteklenmesi amacıyla Sanayi Karbonsuzlaştırma Bankası (Industrial Decarbonisation Bank), ikinci İnovasyon Fonu Sanayi Isısı İhalesi, sektöre özel elektrifikasyon yol haritaları ile şebeke bağlantıları, ısıl enerji depolama ve enerji yönetim sistemlerine yönelik yatırımlar desteklenecek.

EHPA ayrıca Avrupa Komisyonu'nun AB Atık Isı Girişimi (EU Waste Heat Initiative) başlatma kararını ve 2050 yılına kadar Avrupa'nın ısı ihtiyacının yüzde 11'inin atık ısı geri kazanımıyla karşılanması hedefini de memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Bölgesel ısıtma ve soğutma ağları ile belediyelerin ısı planlarının desteklenmesi sayesinde Avrupa'nın bugüne kadar yeterince değerlendirilemeyen en büyük temiz enerji kaynaklarından biri ekonomiye kazandırılabilecek.

Eylem Planı ayrıca üretim kapasitesinin artırılması, montaj ve servis personelinin yetiştirilmesi ile iş gücü gelişiminin desteklenmesi yoluyla Avrupa'nın ısı pompası değer zincirini güçlendirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, politika yapıcılar, sanayi temsilcileri ve üretimden kuruluma kadar tüm paydaşları bir araya getirecek Elektrifikasyon Eylem Planı İttifakı (Electrification Action Plan Alliance) kurulacak.

Plan, üye ülkelerin Binaların Enerji Performansı Direktifi (Energy Performance of Buildings Directive - EPBD) hükümlerini uygulama yükümlülüğünü de güçlendiriyor. Kamu binalarının net sıfır emisyonlu hale getirilmesi hedefi doğrultusunda, kamu binalarında ısı pompalarının zorunlu hale getirilmesi de öneriler arasında yer alıyor.