Doğalgaz İstasyonlarında Pilot Gazı Isıtıcısı: Vorteks Tüpü
Rüveyde PAT
ESGAZ İşletme ve Bakım Onarım Mühendisi
1. Giriş
Doğalgaz, boru hatlarında yüksek basınç ve hızlarda taşınır fakat dağıtım şebekelerine girmeden önce basıncının kullanılabilir seviyeye düşürülmesi gerekir. Hat başlangıcındaki doğalgazın basıncı ile hat boyunca ilerleyen doğalgazın basıncı sürtünme ve enerji kayıplarından dolayı düşüş gösterir. Meydana gelen bu basınç düşmelerinin şebeke işleyişini engellememesi için basınç değerleri belli aralıkta tutulmaktadır. Bu amaçla iletim hatlarında basınç yükseltmek için kompresör istasyonları, müşterinin ihtiyacına göre ise dağıtım hatlarında basınç düşürme istasyonları kurulmuştur. Bu çalışmada basınç düşürme istasyonlarından ve bu istasyonlarda kullanılmak üzere geliştirilen vorteks tüplerinden bahsedilecektir. Vorteks tüpleri; 1931 yılında metalurjist ve fizikçi olan Fransız bilim adamı George Joseph Ranque tarafından bulunmuş ve Rudoph Hilsch tarafından geliştirilmiştir. Sadece basınçlı gaz ile çalışan, kontrol vanası hariç hareketli bir parçası bulunmayan ve basit bir borudan ibaret olan aynı anda hem soğuma hem de ısınma işlemi gerçekleştirebilen sistemlerdir.
